İzmir Büyükşehir Belediyesi Mayıs ayı olağan meclis toplantısının üçüncü oturumu, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay yönetiminde gerçekleştirildi. Toplantıda ESHOT Genel Müdürlüğü’nün 2025 Mali Yılı İdare Kesin Hesabı ile Taşınır Mal Yönetimi Hesabı oy birliğiyle kabul edildi. Mecliste alınan karar, ESHOT tarihinde dikkat çeken bir gelişme olarak kayıtlara geçti. Kurumun kesin hesabı, 2010 yılından bu yana ilk kez tüm siyasi partilerin ortak onayıyla kabul edilirken, oluşan tablo ESHOT’un mali yönetimi ve hizmet performansına yönelik geniş mutabakat olarak değerlendirildi.
Gelir bütçesinde yüzde 124 gerçekleşme
ESHOT’un 2025 yılı gelir bütçesi yüzde 124 gerçekleşme oranıyla 16 milyar 493 milyon TL’ye ulaştı. Gider bütçesi ise yüzde 73 seviyesinde gerçekleşerek 17 milyar 651 milyon TL oldu. Kurumun öz gelirlerinin 3 milyar 499 milyon TL olduğu belirtilirken, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin mali desteğinin 12 milyar 717 milyon TL seviyesinde gerçekleştiği açıklandı. Meclis görüşmelerinde toplu ulaşım hizmetinin ticari anlayıştan ziyade kamusal hizmet yaklaşımıyla sürdürüldüğü vurgulandı.
Elektrikli otobüs projesinde süreç sürüyor
Toplantının dikkat çeken başlıklarından biri de dinamik şarjlı elektrikli otobüs sistemi oldu. Proje kapsamında otobüslerin hareket halindeyken şarj edilmesi planlanırken, kullanılacak enerjinin ESHOT’un güneş enerji santrallerinden sağlanması hedefleniyor. Fransız Société Générale Bankası ile 80 milyon Euro’ya kadar finansman için ön protokol imzalandığı belirtilirken, projenin Hazine ve Maliye Bakanlığı onay sürecinde olduğu ifade edildi. Yapılan hesaplamalara göre dizel otobüslerde yıllık yakıt maliyeti 1 milyon 901 bin TL seviyesinde bulunurken, yeni sistemle bu rakamın yaklaşık 150 bin TL’ye kadar düşmesinin beklendiği kaydedildi. 100 araçlık filoda yıllık 175 milyon 111 bin TL tasarruf sağlanmasının hedeflendiği aktarıldı.
Arıza oranında tarihi düşüş
ESHOT’un bin 731 araç ve 448 hattan oluşan filosuyla İzmir’deki toplu ulaşım binişlerinin yüzde 45’ini karşıladığı belirtildi. Günlük yolcu sayısının ise 1 milyonun üzerine çıktığı açıklandı. 2024 yılında yüzde 15,95 olan arıza oranının 2025 yılında yüzde 10,29 seviyesine gerilediği ifade edilirken, bu verinin kurum tarihindeki en düşük arıza oranı olduğu kaydedildi.
Telemetri sistemiyle milyonlarca veri analiz ediliyor
2025 yılı içerisinde bin 198 araca telemetri sistemi entegre edildi. Sistem aracılığıyla hız, motor performansı, yakıt tüketimi, frenleme davranışları ve rölanti dahil 150’den fazla parametre anlık takip ediliyor. Günlük yaklaşık 33 milyon verinin işlendiği sistem sayesinde oluşturulan “Sürücü Karnesi” uygulamasıyla eğitim verilen sürücülerde ihlal oranlarının yüzde 76 oranında iyileştiği açıklandı. Rölanti kontrol sistemi sayesinde ise 192 bin litre yakıt tasarrufu sağlandığı bildirildi.
Atölye üretimleriyle milyonlarca liralık tasarruf
ESHOT’un kendi bünyesinde gerçekleştirdiği yedek parça üretimi, bakım-onarım ve geri kazanım uygulamalarının 2025 yılında toplam 131 milyon TL tasarruf sağladığı belirtildi. Elektronik kart revizyonu, piston onarımı, filtre temizliği ve kauçuk üretimi gibi çalışmaların maliyetleri önemli ölçüde düşürdüğü ifade edilirken, elde edilen tasarrufun yaklaşık 11,5 yeni solo otobüs değerine karşılık geldiği kaydedildi.
Kadın sürücü oranı dünya ortalamasını geçti
2025 yılında göreve başlayan 83 yeni kadın sürücüyle birlikte ESHOT’taki kadın şoför sayısı 288’e yükseldi. Kadın sürücü oranının yüzde 11 seviyesine ulaştığı belirtilirken, bu oranın küresel sektör ortalaması olan yüzde 6’nın üzerinde olduğu ifade edildi. Kadın sürücü istihdamına yönelik uygulamaların uluslararası kurum ve temsilcilerin de dikkatini çektiği aktarıldı.
Elektrikli filo çevreye katkı sağladı
ESHOT’un elektrikli otobüs filosunun bugüne kadar 15 milyon 780 bin 68 yolcu taşıdığı açıklandı. Bu süreçte 2 milyon 854 bin 578 litre akaryakıt tüketiminin önüne geçildiği ve 7 bin 650 ton karbon salımının engellendiği bildirildi. Gediz Güneş Enerjisi Santrali’nde toplam 10 milyon 105 bin 249 kilovatsaat enerji üretildiği, elektrikli otobüslerin şarj ihtiyacının yüzde 127’sinin bu santralden karşılandığı ifade edildi. 2026 yılında devreye alınması planlanan ikinci etap güneş enerji santraliyle kapasitenin daha da artırılmasının hedeflendiği kaydedildi.
