Adıyaman’ın Samsat ilçesinde, Atatürk Baraj Göleti’nde su seviyesinin düşmesiyle Anadolu’nun en erken inanç ve yerleşim izlerine işaret eden çarpıcı bulgular ortaya çıktı. Gölet kıyısında tespit edilen ve Şanlıurfa’daki Göbeklitepe’de bulunanlara benzer “T” biçimli taş yapılar, bölgede Neolitik Dönem’e ait yeni bir yerleşim alanının varlığına işaret ediyor.
İhbar üzerine başlatılan incelemede Neolitik izler
Bir ihbarı değerlendiren Adıyaman Müzesi ekipleri, Samsat ilçesine bağlı Kızılöz köyü yakınlarında, suların çekildiği alanda detaylı inceleme başlattı. Yapılan yüzey araştırmalarında, Neolitik Dönem’e tarihlenen “T” formunda taş yapılar tespit edildi. Uzmanlar, bu yapıların yaklaşık 11 bin yıl öncesine uzandığını değerlendiriyor. Buluntular, yalnızca tekil taşlar değil; belirli bir mimari düzen ve ritüel alan ihtimalini de ortaya koyuyor.
“Taştepeler kültürünün izleri burada da var”
Adıyaman Üniversitesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Sabahattin Ezer, alanda elde edilen bulguların bilim dünyası açısından büyük önem taşıdığını vurguladı. Ezer, bulunan taşların Göbeklitepe ile aynı kültürel çerçeveye ait olduğunu belirterek, bu geleneğin artık “Taştepeler kültürü” olarak tanımlandığını söyledi. Ezer, “Şu ana kadar iki küçük yapı tespit edildi. Çukur tabanlı bu yapılarda, etrafı levha taşlarla çevrili alanlar ve aralarına yerleştirilmiş küçük T biçimli dikilitaşlar görüyoruz. Bu mimari, Şanlıurfa’daki Taştepeler’de ortaya çıkarılan kültürün birebir yansıması,” değerlendirmesinde bulundu.
Baraj suları arkeolojik mirası açığa çıkardı
Adıyaman Müzesi Müdür Yardımcısı Mustafa Çelik ise söz konusu alanın normal şartlarda 2–3 metre toprak altında bulunduğunu belirtti. Çelik, Atatürk Barajı’nda su seviyesinin dönemsel olarak yükselip alçalmasının, üst toprak tabakasını aşındırarak bu yapıların görünür hale gelmesine neden olduğunu ifade etti. “Amacımız, sular yeniden yükselmeden önce mevcut yapıları belgelemek ve koruma altına almak,” diyen Çelik, kurtarma çalışmalarının hızla sürdürüldüğünü kaydetti.
Bulgular Perre Antik Kenti’nde sergileniyor
Ortaya çıkarılan taş yapılar ve ilgili arkeolojik materyaller, koruma altına alınarak Perre Antik Kenti’nde sergilenmeye başlandı. Uzmanlar, yapılacak detaylı kazı ve analizlerle birlikte Adıyaman’ın, Neolitik Dönem yerleşimleri açısından Göbeklitepe hattının önemli bir parçası haline gelebileceğini belirtiyor. Keşif, yalnızca bölge arkeolojisi için değil, Anadolu’daki ilk yerleşik toplulukların yayılım alanlarını yeniden değerlendirmek açısından da kritik bir eşik olarak görülüyor.
