Yaklaşık 50 yıldır gökbilim dünyasında, Samanyolu Galaksisi’nin merkezinde Güneş’in milyonlarca katı kütleye sahip süper kütleli bir kara delik olduğu kabul ediliyordu. Bu görüş, son olarak The Times tarafından incelenen yeni bir bilimsel çalışmayla yeniden tartışmaya açıldı. Araştırmaya göre, galaksinin merkezindeki güçlü kütleçekim etkileri bir kara delikten değil, son derece yoğun bir karanlık madde çekirdeğinden kaynaklanıyor olabilir.
Kara delik fikri nasıl ortaya çıktı?
1960’lı yılların sonunda radyo astronomları, Yay (Sagittarius) takımyıldızı yönünde alışılmadık derecede güçlü bir radyasyon kaynağı tespit etti. 1990’larda ise galaksi merkezine çok yakın yıldızların, görünmez bir nokta etrafında olağanüstü hızlarla dolandığı gözlemlendi. Bu hareketler, uzun süre yalnızca süper kütleli bir kara delikle açıklanabildi.
Bu varsayılan merkez, “Sagittarius A*” adıyla literatüre girdi ve neredeyse tartışmasız biçimde benimsendi.
Yeni model: Karanlık madde çekirdeği
Ancak Monthly Notices of the Royal Astronomical Society dergisinde yayımlanan çalışma, alternatif bir senaryo sunuyor. Araştırmacılar, galaksi merkezine yakın “S-yıldızları”nın hareketlerinin, fermiyonlardan oluşan yoğun bir karanlık madde çekirdeğiyle de açıklanabileceğini savunuyor.
Bu modele göre merkezde kompakt bir çekirdek, onun çevresinde ise daha seyrek bir karanlık madde katmanı bulunuyor. Yapının toplam kütleçekim etkisi, bir kara delikle neredeyse ayırt edilemeyecek kadar benzer sonuçlar doğurabiliyor.
Gözlemlerle çelişmiyor
Araştırma, Event Horizon Telescope tarafından elde edilen ünlü “kara delik gölgesi” görüntüsünün de bu modelle uyumlu olabileceğini belirtiyor. Çalışmaya göre, karanlık madde çekirdeği çevresindeki sıcak gaz ve toz, ışığı bükerek benzer bir karanlık merkez ve parlak halka oluşturabiliyor.
