İran ile İsrail arasında tırmanan savaş gerilimi, küresel piyasalarda belirsizlik dalgası yaratırken yatırımcılar son dönemde düzensiz seyir gösteren altından yine de vazgeçmedi. Küresel krizin etkisiyle ons altın fiyatı 4 bin 496 doların üzerine çıkarken, Türkiye’de gram altın 6 bin 418 TL seviyesine dayandı. Jeopolitik kriz dönemlerinde “güvenli liman” olarak görülen altın, son haftalarda sert düşüşler yaşasa da yeniden yükselişe geçerek yatırımcısının bir kez daha gözdesi haline geldi. İzmir Ticaret Odası Mücevherat Grubu Meclis Üyesi Halil Telli, küresel gelişmelerin altın fiyatları üzerinde belirleyici olduğunu ifade ederek, savaşın etkisiyle altına yönelimin arttığını ve bunun fiyatları yukarı taşıdığını belirtti.
“Güvenli limana dönüldü”
Altın fiyatlarındaki artış, takı alışkanlıklarının yanı sıra sektörün işleyişini de etkiledi. Düğün sezonunun başlamasıyla birlikte takı alışverişine yönelen vatandaşlar, yüksek fiyatlar nedeniyle altın yerine gümüş veya imitasyon ürünlere yönelmeye başladı.
Halil Telli, dünyadaki gelişmelerin altını çok fazla etkilediğini vurgulayarak, savaşın altına yönelimini artırmasının, fiyatları yükselttiğini vurguladı. Yüksek fiyatların alım gücünü düşürdüğünü belirten Telli, “Ortadoğu’nun karışması altını elbette tetikledi. Altının yeniden yukarı yönlü hareketi başladı. Dünyada karışıklıklar olduğu sürece yatırımcı, dünyada ortak dil olan altına yöneliyor. Tabii ki sadece savaş kaynaklı değil, ekonomi kaynaklı da insanların düğün takılarında küçülmeye gitmelerine neden olmuştu. Tam altın takan yarıma, yarım çeyreğe, çeyrek grama, hatta bir dönem yarım gramlara bile yönelme olmuştu. Dolayısıyla gram altın bile takamayanlar para takmaya başladılar” dedi.
‘Petrol, gıdayı da etkiliyor'
İran ile İsrail arasındaki çatışmalar, küresel petrol piyasasında da etkisini gösterdi. Petrol fiyatlarında yaşanan yükselişin üretim ve lojistik maliyetlerini artırdığı belirtiliyor. Ekonomist Ayhan Bülent Toptaş, petrol fiyatlarındaki artışın gıda sektörünü de doğrudan etkileyeceğini ifade ederek, mevcut ekonomik koşullarda yaşanan sorunların daha da derinleşebileceğini söyledi.
Artan maliyetler nedeniyle kaliteli ürüne ulaşmanın zorlaştığına dikkat çeken Toptaş, “Petroldeki fiyat artışı sadece petrolü değil, üretimden gıdaya her sektörü etkileyecek. Zaten şu anda gıda fiyatlarında ve gıda temininde mevcut ekonomi nedeniyle problemler yaşıyorken, petroldeki bu yukarı yönlü ivme bizi gıdaya ulaşmada çok daha büyük sorunlarla karşı karşıya bırakabilir” dedi.
“Maliyet artışı, toplum sağlığını riske atıyor”
Artan maliyetlerin gıda fiyatlarına yansımasının kaçınılmaz olduğu belirtilirken, bunun tüketim üzerinde de etkili olabileceği ifade ediliyor. Ayhan Bülent Toptaş, üretim ve lojistik maliyetlerindeki artışın doğrudan fiyatlara yansıdığını belirterek, “Örneğin Adana’da üretilen bir meyvenin İzmir’e ulaşma maliyeti artıyor. Bu da satış fiyatına yansıyor. Alım gücü düşük olan vatandaş bu ürünlere erişemeyebilir. Meyve tüketiminin azalması uzun vadede halk sağlığı açısından da risk oluşturabilir” diye konuştu.
