Giyilebilir teknolojiler, doğumsal kalp hastalığı bulunan bebek ve çocukların sağlık durumunun anbean izlenmesine olanak tanıyarak erken müdahale sürecinde önemli bir rol üstleniyor. Vücuda takılabilen akıllı çorap, saat ve benzeri cihazlar sayesinde kalp atım hızı, kandaki oksijen seviyesi ve solunum sayısı gibi hayati veriler sürekli kayıt altına alınabiliyor.
İzmir’de bulunan Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi’nde Çocuk Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Öykü Tosun ve ekibi tarafından kullanılan bu teknolojiler, özellikle doğumsal kalp hastalığı bulunan yenidoğan bebeklerin ve çocukların evde güvenli şekilde izlenmesini sağlıyor. Akıllı cihazlar, cep telefonu ve bilgisayarlarla eş zamanlı çalışarak sağlık verilerini hekime dijital ortamda ulaştırıyor.
Doç. Dr. Tosun, yılda yaklaşık 1 milyon canlı doğum gerçekleştiğini ve bunların yaklaşık 10 bininde doğumsal kalp hastalığı görüldüğünü belirtti. Bu hastalıkların bir bölümünün kalbin yapısal bozukluklarından, bir bölümünün ise ritim problemlerinden kaynaklandığını ifade eden Tosun, gelişen teknoloji sayesinde birçok kalp hastalığının anne karnında tanınabildiğini söyledi.
Çocuklarda en sık rastlanan doğumsal kalp hastalıklarından birinin “kalpte delik” olarak bilinen Ventriküler Septal Defekt (VSD) olduğunu dile getiren Tosun, bazı yapısal kalp hastalıklarında ise doğumdan hemen sonra müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını vurguladı. Kalp ve damar gelişiminin anne karnında başladığını hatırlatan Tosun, bu nedenle gebelik sürecindeki izlemin kritik olduğuna dikkat çekti.
Yapay zeka destekli giyilebilir teknolojilerin özellikle izlem sürecinde önemli katkılar sunduğunu belirten Tosun, “Doğumsal kalp hastalığıyla doğan ya da anne karnında ritim problemi saptanan bebeklerde aileler için kaygılı bir süreç yaşanıyor. Bu noktada giyilebilir teknolojiler devreye giriyor. Kendi kliniğimizde bu sistemleri sıkça kullanıyoruz ve ailelere cihazların kullanımı ile verilerin bize nasıl iletileceği konusunda eğitim veriyoruz” dedi.
Evde takip sürecinin ailelerin kendilerini daha güvende hissetmesini sağladığını aktaran Tosun, bu sistemlerin hekim kontrol randevuları arasındaki olası risklerin fark edilmesine imkân tanıdığını söyledi. “Hasta bize geldiğinde her şeyi değerlendirebiliyoruz ancak evde geçen sürede gelişebilecek olumsuzlukları bu sistem sayesinde daha erken fark edebiliyoruz. Bu da bize zaman kazandırıyor” diye konuştu.
Giyilebilir çorap ve saatlerin yanı sıra, ilerleyen dönemlerde yelek ve kemer gibi farklı cihazların da kullanım alanına girmeye başladığını belirten Tosun, küçük hastalarda daha çok akıllı çorapların, daha büyük çocuklarda ise akıllı saatlerin tercih edildiğini ifade etti. Bu teknolojilerin tanıdan çok izlem aşamasında etkili olduğunun altını çizen Tosun, elde edilen verilerin hekim tarafından klinik deneyimle değerlendirildiğini ve olağandışı bir durum saptanması halinde hastanın sağlık kuruluşuna çağrıldığını kaydetti.
Sistem sayesinde nabız, solunum sayısı ve kandaki oksijen düzeyinin sürekli kayıt altına alındığını belirten Tosun, yapay zekanın hekimin yerini alamayacağını vurgulayarak, “Bu teknoloji sadece hekimin klinik kararına destek olur ve hayati müdahaleler için zaman kazandırır” dedi.
Öte yandan aynı hastanede görev yapan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Fahri Ovalı da bebeklerin takibinin anne karnında başladığını söyledi. Gebeliğin ilk dönemlerinden itibaren kadın doğum hekimlerinin düzenli takip yaptığını ifade eden Ovalı, olası bir sorun tespit edildiğinde ailelerin önceden bilgilendirildiğini belirtti.
Doğumsal kalp hastalıklarının dünyada olduğu gibi Türkiye’de de her 100 bebekten 1 ila 3’ünde görüldüğünü aktaran Ovalı, kalp gelişiminin gebeliğin erken dönemlerinde gerçekleştiğini ve bu süreçte yaşanan bazı olumsuzlukların kalp gelişimini etkileyebildiğini söyledi. Gebelik takibinin düzenli yapılması halinde ilk trimesterden itibaren birçok kalp hastalığının tanısının konulabildiğini dile getiren Ovalı, doğum sonrası ise hastalığın türüne göre gerekli tedavilerin uygulandığını ifade etti.
