Erciyes Üniversitesi Eczacılık Fakültesi öğrencisi 24 yaşındaki Tarık Yıldız, kimyasal gübre kullanımını azaltmaya yönelik geliştirdiği biyolojik gübre projesiyle dikkat çekti. Peynir altı suyu ile tarımsal atıkları değerlendiren Yıldız, hem çevresel etkileri düşürmeyi hem de tarımsal sürdürülebilirliğe katkı sağlamayı hedefliyor.
“Peynir Altı Suyu ve Tarımsal Atıklardan Elde Edilen Kapsüllenmiş Probiyotik ve Biyokömür Destekli Akıllı Gübre Üretimi” adını taşıyan proje kapsamında Yıldız, süt endüstrisinin önemli atıklarından biri olan peynir altı suyunu probiyotik üretiminde düşük maliyetli bir ham madde olarak kullandı. Eczacılık alanındaki bilgi birikiminden yararlanan Yıldız, ürettiği probiyotikleri sodyum aljinat ile kapsülleyerek bakterilerin kontrollü ve uzun süreli salımını sağladı.
Projede ayrıca fındık ve ceviz kabuğu gibi tarımsal atıklar da değerlendirildi. Bu atıklar, oksijensiz ortamda yüksek ısıya maruz bırakılarak biyokömüre dönüştürüldü. Su tutma kapasitesi ve besin maddelerini absorbe etme özelliği bulunan biyokömür, kapsüllenmiş probiyotiklerle birleştirilerek biyolojik gübre elde edildi.
Tarık Yıldız, kimyasal gübrelerin büyük ölçüde ithal edildiğini ve toprak ile su kaynakları üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu belirterek, projesini bu sorunlara çevreci bir alternatif sunmak amacıyla geliştirdiğini söyledi. Kimyasal gübrelerin su kirliliğine ve artan su kıtlığına katkı sunduğunu ifade eden Yıldız, biyolojik gübrenin bu açıdan da çözüm potansiyeli taşıdığını dile getirdi.
Projeye yönelmesinde memleketi Kahramanmaraş’ın Göksun ilçesinde edindiği gözlemlerin etkili olduğunu anlatan Yıldız, akrabalarının tarım arazilerinde çalışırken gübre maliyetlerinin yüksekliğini ve çevresel zararlarını yakından gördüğünü kaydetti. Eczacılık eğitimi sayesinde probiyotiklerin yalnızca sağlık alanında değil, tarımda da kullanılabileceğini fark ettiğini belirten Yıldız, bitkileri çürümeye ve zararlılara karşı koruyan, büyümeyi destekleyen probiyotikleri tercih ettiğini söyledi.
Kapsülleme yöntemiyle probiyotik bakterilerin ömrünü uzattıklarını vurgulayan Yıldız, biyokömürle birlikte bu bakterilerin toprak altında korunaklı bir yapı oluşturduğunu ifade etti. Bu yapının, bakterilerin düzenli olarak çoğalmasına ve toprağa kontrollü şekilde salınmasına imkân verdiğini belirten Yıldız, sistemi “toprağın altındaki bir biyoreaktör” olarak tanımladı.
Çevreye zarar vermediği, düşük maliyetli ve katma değeri yüksek olduğu belirtilen proje, İzmir Ticaret Borsası tarafından düzenlenen 10. Tarım Gençlerle Yükseliyor Proje Fikri Yarışması’nda “Çevre Dostu Tarım” kategorisinde birincilik ödülüne layık görüldü.
Yıldız, ayrıca İzmir’de düzenlenen 21. AGROEXPO Uluslararası Tarım ve Hayvancılık Fuarı’nda projesini tanıtma imkânı bulduğunu, fuarda yaptığı görüşmelerde bazı işletmeler ve yatırımcıların gübreye ilgi gösterdiğini söyledi. Hedefinin, geliştirdiği biyolojik gübrenin seri üretimini gerçekleştirmek olduğunu ifade etti.
