İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraki İZBETON üzerinden yürütülen S.S. İş İnsanları Gaziemir Konut Yapı Kooperatifi soruşturmasında yeni bir aşamaya geçildi. Soruşturmanın tamamlanmasının ardından hazırlanan 1008 sayfalık iddianamede, kooperatif ve kentsel dönüşüm projesi kapsamında gerçekleştirilen işlemlere ilişkin çok sayıda tespit ve suçlama yer aldı. İddianamede, aralarında Ümit Erkol ve Şenol Aslanoğlu’nun da bulunduğu 11 şüpheli hakkında “zimmet” ve “resmi belgede sahtecilik” suçlamaları kapsamında toplam 20 yıla kadar hapis cezası istendi. Eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer ile dönemin İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya hakkında ise “zimmete yardım” ve “resmi belgede sahtecilik” suçlarından 14 yıla kadar hapis cezası talep edildi. Dosyada yer alan diğer 4 kişi hakkında da “nitelikli dolandırıcılık”, “zimmete yardım” ve “denetim görevini ihmal” suçlarından 6 yıldan 16 yıla kadar değişen hapis cezaları istendi.
Gaziemir Yapı Kooperatifi soruşturmasında 1008 sayfalık iddianame
İddianamede, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından kentsel dönüşüm uygulanacak alanların mülkiyetinin belediyeye ait olduğu ve inşaat işlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla söz konusu işlerin belediye iştiraki İZBETON’a meclis kararıyla verildiği belirtildi. Yapı sahibinin İzmir Büyükşehir Belediyesi olmasına rağmen İZBETON ile S.S. İş İnsanları Gaziemir Konut Yapı Kooperatifi arasında protokol imzalandığı kaydedildi. İddianamede, söz konusu protokolün temsil yetkisinin aşılarak, yönetim kurulu kararı bulunmaksızın genel müdürün münferit imzasıyla gerçekleştirildiği ileri sürüldü.
İzmir Büyükşehir Belediyesinin “arsa sahibi”, İZBETON A.Ş.’nin ise “geçici müteahhitlik belgesi” ile “yüklenici” konumunda bulunduğu belirtildi. Kooperatifin arsa sahibi olmadığı ve inşaat yapılacak alanın kendisine devredilememesi nedeniyle müteahhitlik belgesi ve izni alamadığı, bu durumun kooperatif açısından çeşitli maddi kayıplara yol açtığı iddianamede ifade edildi.
Kooperatifin alt yüklenicilik yapamayacağı tespit edildi
İddianamede, kooperatifin alt yüklenicilik yapamayacağının Bakanlık tarafından tespit edilmesinin ardından işlemlerin durdurulduğu kaydedildi. Şüphelilerin konumları ve Türk Ticaret Kanunu kapsamında “basiretli tacir” niteliğine sahip olduklarının kabul edildiği belirtilen iddianamede, söz konusu hususların bilinmediği ve işlemlerin iyi niyetle gerçekleştirildiği yönündeki değerlendirmenin hayatın olağan akışına uygun olmadığı kanaatine yer verildi. Casamar Mühendislik Yapı A.Ş.’nin de söz konusu projeyi gerçekleştirecek yeterliliğe sahip olmadığı öne sürüldü. Bilirkişi raporlarına dayandırılan tespitlerde, mevcut inşaat seviyesi ile kooperatif tarafından şirkete yapılan ödemeler karşılaştırıldığında 30 milyon ile 33 milyon lira arasında fazla ödeme gerçekleştirildiği belirtildi.
Sözleşme bedelleri iddianamede yer aldı
İddianamede İzmir Büyükşehir Belediyesi ile İZBETON arasında 15 Haziran 2021 tarihinde KDV dahil 51 milyon 175 bin 731 lira bedelle ve 1080 takvim günü süreyle sözleşme yapıldığı belirtildi. Yer tesliminin ise 8 Temmuz’da gerçekleştirildiği kaydedildi. İZBETON ile kooperatif arasında 25 Şubat 2022 tarihinde KDV dahil 151 milyon 175 bin 731 lira bedelli ve 820 takvim günü süreli başka bir sözleşmenin imzalandığı aktarıldı.
Kooperatif ile alt yüklenici Casamar Mühendislik Yapı A.Ş. arasında ise KDV dahil 329 milyon 203 bin 501 lira bedelli ve 780 takvim günü süreli sözleşme yapıldığı belirtildi. Şirkete ayrıca 47 milyon 265 bin 265 lira avans verildiği bilgisine yer verildi. İddianamede İZBETON’un yer tesliminin ardından 255 gün boyunca herhangi bir imalat gerçekleştirmediği de öne sürüldü.
178 milyon liralık fark iddianamede
Aynı işin 9 ay sonra 780 takvim günü süreyle ve 178 milyon 27 bin 769 liralık farkla Casamar Mühendislik Yapı A.Ş.’ye protokol yoluyla verilmesinin iyi niyetle açıklanamayacağı ve kooperatifi ciddi zarara uğrattığı iddia edildi.
İZBETON’un 9 ay boyunca imalat çalışması gerçekleştirmediği, daha sonra kooperatifle hukuka aykırı olduğu öne sürülen bir sözleşme imzaladığı ve işin kooperatif tarafından 178 milyon 27 bin 769 lira farkla alt yüklenici şirkete verildiği belirtildi. İddianamede bu sürecin hem kooperatif hem de üyeleri açısından zarara neden olduğu ileri sürüldü.
Projede olmayan villalara ilişkin tespit
Kooperatif tarafından vinç ve araç kiralama ile elektrik ve su faturaları gibi çeşitli ödemelerin gerçekleştirildiği de iddianamede yer aldı. Bu harcamaların, protokolde yer aldığı belirtilen anahtar teslim yapı işiyle uyumlu olmadığı öne sürüldü. İddianamede ayrıca başlangıçta projede bulunmayan villaların daha sonra projeye dahil edildiği ve şüpheliler tarafından bu villalar için ödemeler gerçekleştirildiği belirtildi.
Tunç Soyer hakkında iki suçlamadan ceza talebi
İddianamede Tunç Soyer’in söz konusu dönemde İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ve İZBETON Yönetim Kurulu Başkanı olduğu belirtildi. Soyer’in belediye başkanlığı dönemindeki kamuoyu açıklamalarında, kooperatifler aracılığıyla yürütülen inşaat çalışmalarının İzmir Büyükşehir Belediyesinin garantisi altında bulunduğu ve vatandaşların bu kooperatiflere güvenle üye olabilecekleri yönünde açıklamalarda bulunduğu ifade edildi. Bu açıklamaların vatandaşlarda güven oluşturduğu ve kooperatife üyelik sürecinde etkili olduğu iddia edildi. Dosyadaki MASAK raporlarında diğer yıllara kıyasla yüksek miktarda para giriş ve çıkışlarının bulunduğu kaydedildi. İddianamede Soyer’in İZBETON Yönetim Kurulu Başkanı olması nedeniyle hukuka aykırı olduğu ileri sürülen işlemler ve kooperatifte oluştuğu belirtilen zarar açısından “zimmet suçuna yardım eden” sıfatıyla sorumlu olduğu öne sürüldü.
Soyer’in ayrıca işin İZBETON tarafından kooperatife devredilmesi sürecindeki işlemler nedeniyle “resmi belgede sahtecilik” suçunu işlediği iddia edildi. Soyer hakkında bu suçlamalar kapsamında 14 yıla kadar hapis cezası talep edildi.
Ümit Erkol hakkında villa ve para transferi iddiası
Ümit Erkol’un yönetim kurulunda görev yaptığı döneme ilişkin MASAK raporlarının da iddianamede değerlendirildiği belirtildi. Bankacılık transfer kayıtlarında yapılan incelemede, Erkol’un hesaplarında önceki yıllara göre yüksek miktarda para giriş ve çıkışları bulunduğu kaydedildi. Proje kapsamında bulunmadığı belirtilen 11 villadan birinin Erkol’a tahsis edildiği öne sürüldü. Erkol’un buradaki payının yarısını oğlu Fırat Erkol’a devrettiği, Fırat Erkol’un da kendi payının yarısını şüpheliler arasında bulunan İsmail Alkan’a devrettiği iddianamede yer aldı. Erkol hakkında “zimmet” ve “resmi belgede sahtecilik” suçlamalarına yer verildi.
Heval Savaş Kaya hakkında 14 yıla kadar hapis talebi
Dönemin İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya’nın yapı işini kooperatife protokol yoluyla devrettiği belirtildi. İddianamede söz konusu işlemin yönetim kurulu kararı olmaksızın gerçekleştirildiği ve hukuka aykırı olduğu ileri sürüldü. Kaya’nın bu nedenle “zimmet suçuna yardım eden” sıfatıyla sorumlu olduğu iddia edildi. Heval Savaş Kaya hakkında “zimmete yardım” ve “resmi belgede sahtecilik” suçlarından 14 yıla kadar hapis cezası istendi.
Şenol Aslanoğlu hakkında MASAK ve kooperatif hesapları ayrıntısı
İddianamede Şenol Aslanoğlu’nun S.S. İş İnsanları Gaziemir Konut Yapı Kooperatifi’nde denetim kurulu üyesi olarak görev yaptığı belirtildi. Kooperatifin 2022 yılı hesaplarında bulunması gereken bakiye ile ticari defterlerde görülen bakiye arasında 178 bin 535 lira fark olduğu, 2023 yılında ise söz konusu farkın 14 milyon 128 bin 424 liraya ulaştığı kaydedildi. Aslanoğlu’nun aynı zamanda kooperatifle para trafiği bulunduğu belirtilen S.S. İmece Yaka Konut Yapı Kooperatifi’nin kurucu ortaklarından ve denetim kurulu üyelerinden olduğu aktarıldı. Aslanoğlu’nun ortak veya müdür olarak bulunduğu şirketlerle kooperatif arasında ticari ilişkiler bulunduğu da iddianamede yer aldı. MASAK raporlarına göre Aslanoğlu’nun 2022-2024 dönemindeki banka hesaplarında önceki yıllara kıyasla yüksek miktarda para giriş ve çıkışları bulunduğu belirtildi. İddianamede Aslanoğlu’nun kooperatifin uğradığı ileri sürülen zarardan sorumlu olduğu ve “zimmet” suçunu işlediği iddia edildi. Kooperatifle ticari işlem gerçekleştirmesi nedeniyle Kooperatifler Kanunu’na aykırı hareket ettiği de ileri sürüldü.
İddianame ağır ceza mahkemesine gönderildi
Soruşturmanın tamamlanmasının ardından hazırlanan iddianamede, Ümit Erkol ve Şenol Aslanoğlu’nun da aralarında bulunduğu 11 şüpheli hakkında “zimmet” ve “resmi belgede sahtecilik” suçlarından toplam 20 yıla kadar hapis cezası talep edildi. Tunç Soyer ve Heval Savaş Kaya hakkında “zimmete yardım” ve “resmi belgede sahtecilik” suçlarından 14 yıla kadar hapis cezası istendi. Dosyadaki diğer 4 kişi hakkında ise “nitelikli dolandırıcılık”, “zimmete yardım” ve “denetim görevini ihmal” suçlarından 6 ile 16 yıl arasında değişen hapis cezaları talep edildi. Hazırlanan iddianame ağır ceza mahkemesine gönderildi.
