Dünya genelinde trafik yönetiminde köklü bir değişiklik önerisi gündeme geldi. Yüzyıla yakın süredir kullanılan kırmızı, sarı ve yeşil ışık sistemine dördüncü bir renk olarak beyaz ışığın eklenmesi için test süreci başlatıldı. Otonom araçların trafikte giderek daha görünür hale gelmesiyle birlikte geliştirilen bu yeni sistem, mevcut düzeni tamamen ortadan kaldırmadan sürüş alışkanlıklarını dönüştürmeyi hedefliyor.
Söz konusu girişim, Kuzey Carolina Eyalet Üniversitesi tarafından yürütülüyor. Üniversite tarafından denenen dört renkli sistemde, yeşil ışığın altına yerleştirilecek beyaz sinyal ile tam otonom bir trafik düzenine geçişin yönetilmesi amaçlanıyor. Deneme süreci şu an için Kuzey Carolina’da yürütülüyor. Özellikle yaya hareketliliğinin sınırlı olduğu limanlar gibi kontrollü otonomi bölgelerinde testler gerçekleştiriliyor.
BEYAZ IŞIK NE ANLAMA GELİYOR?
Yeni sistemde beyaz ışık, yoğun şeritler ve kavşaklarda sürücüsüz araçlarla iletişim kurarak onların güvenli şekilde ilerlemesini sağlayacak bir “follow-on” yani “takip et” sinyali işlevi görecek. Otonom araçlar, beyaz ışık yandığında birbirleriyle ve trafik altyapısıyla kablosuz iletişim kurarak kavşaktan en verimli geçiş planını uygulayacak. İnsan sürücüler tarafından kullanılan araçlar ise mevcut trafik akışını takip etmeye devam edecek. Beyaz ışık devredeyken insan sürücüler, önlerindeki aracın hareketini referans alacak ancak kırmızı, sarı ve yeşil ışık kurallarına uymayı sürdürecek.
Yapılan çalışmalarda, bu uygulamanın seyahat süresini yüzde 10’a kadar azaltabileceği ve yakıt tüketimini düşürebileceği belirtiliyor. Pilot bölgelerde gerçekleştirilen testler ve simülasyon sonuçlarına göre kavşaklardaki bekleme sürelerinin azalması, trafik akışının hızlanması ve dur-kalk sayısının düşmesiyle birlikte çevre kirliliğinin azaltılması hedefleniyor. Ayrıca olası trafik kazalarının minimum seviyeye indirilmesi de sistemin amaçları arasında yer alıyor.
Sistem, mevcut üç renkli düzeni tamamen ortadan kaldırmıyor. Kırmızı, sarı ve yeşil ışıklar görevini sürdürmeye devam edecek. Beyaz ışık yalnızca kavşakta otonom araç yoğunluğu belirli bir seviyeye ulaştığında devreye girecek. Otonom araç oranı yetersiz olduğunda sistem otomatik olarak klasik düzene geri dönecek.
UZMANLAR NE DİYOR?
Uzmanlar, uygulamanın etkili olabilmesi için trafikteki araçların en az yüzde 30 ila 40’ının otonom olması gerektiğini vurguluyor. Bu nedenle kısa vadede küresel ölçekte bir değişimin zor göründüğü ifade ediliyor. Henüz yalnızca Kuzey Carolina Eyalet Üniversitesi tarafından benimsenmiş olan sistemin, başarılı sonuçlar vermesi halinde yoğun otonom araç kullanımına sahip şehirlerde de devreye alınabileceği belirtiliyor.
NE FAYDA SAĞLAYACAK?
Artan araç yoğunluğu, uzayan trafik kuyrukları ve çevresel kaygılar nedeniyle ulaşım altyapısında daha akıllı çözümler geliştirilmesi gerektiği yönündeki çalışmalar sürerken, beyaz ışık uygulaması trafik yönetiminde yeni bir dönemin habercisi olarak değerlendiriliyor.
