Türkiye’nin Somali’deki askeri ve stratejik varlığı yeni bir aşamaya giriyor. İsrail’in ayrılıkçı Somaliland yönetimini tanıma kararından yaklaşık bir ay sonra, Ankara’nın Mogadişu’ya F-16 savaş uçakları konuşlandırmaya hazırlandığı iddia edildi. Middle East Eye, bu adımı Türkiye’nin Afrika Boynuzu’ndaki askeri, enerji ve jeostratejik etkisini artırmaya yönelik uzun vadeli bir hamle olarak yorumladı.
Mogadişu’da F-16’lar İçin Özel Tesis İddiası
Middle East Eye’a konuşan Somali yetkililerine göre, Türkiye son aylarda Mogadişu Uluslararası Havalimanı’nda F-16 savaş uçaklarını barındırabilecek özel bir askeri tesis inşa etti. Türk mühendislerin, uçakların konuşlandırılması öncesinde havalimanında yoğun bir hazırlık süreci yürüttüğü ifade edildi. Uydu görüntülerinin de eylül ayından bu yana havalimanı çevresinde birden fazla yeni hangarın inşa edildiğini ortaya koyduğu belirtilirken, son 10 gün içerisinde çok sayıda Türk kargo uçağının Mogadişu’ya iniş yaptığı aktarıldı. Bu uçuşların, savaş uçakları için yedek parça ve mühimmat taşıdığı değerlendiriliyor.
Enerji ve Uzay Projeleriyle Bağlantılı Strateji
Konuya yakın kaynaklar, F-16 konuşlandırmasının yalnızca askeri bir hamle olmadığını, Türkiye’nin Somali açıklarında planladığı enerji yatırımlarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu belirtiyor. Buna göre Ankara, Somali kıyılarında petrol ve doğal gaz arama faaliyetleri yürütecek bir sondaj platformunu bölgeye göndermeye hazırlanıyor. Platformun bu yıl içerisinde faaliyetlerine başlaması bekleniyor. Bunun yanı sıra Mogadişu’nun kuzeyinde bir uzay limanı kurulmasına yönelik planların da gündemde olduğu ifade ediliyor. Bu proje, Türkiye’nin uzay teknolojileri ve uydu fırlatma kapasitesini Afrika Boynuzu’na taşıyabilecek stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Savunma Bakanlığı’ndan Dolaylı Mesaj
Milli Savunma Bakanlığı, F-16 konuşlandırmasına ilişkin doğrudan bir açıklama yapmazken, güvenlik kaynakları Türkiye’nin Somali’de halihazırda bir hava unsuru komutanlığı bulunduğunu vurguluyor. Middle East Eye’a konuşan kaynaklar, Somali-Türk Görev Kuvveti ve Hava Unsur Komutanlığı’nın Somali’nin terörle mücadele kapasitesini artırmak amacıyla eğitim, danışmanlık ve askeri destek faaliyetlerini sürdürdüğünü ifade etti.
El-Şebab ve Bölgesel Gerilimler
Türkiye, uzun süredir Somali’de El-Şebab terör örgütüne karşı yürütülen mücadeleye aktif destek sağlıyor. İsrail’in 26 Aralık’ta Somaliland yönetimini tanımasıyla birlikte Afrika Boynuzu’nda artan jeopolitik gerilim, Ankara’nın Somali’deki rolünü daha kritik hale getirdi. Türkiye, 2026 yılının ilk Milli Güvenlik Kurulu toplantısının ardından yaptığı açıklamada, Somali’nin toprak bütünlüğüne verdiği desteği bir kez daha yinelemişti. Bu tutum, Somaliland meselesinde Ankara’nın net pozisyonunu da ortaya koyuyor.
Somali Ordusunda Türk Etkisi Güçleniyor
Aynı dönemde Somali kabinesi, Somali Ulusal Ordusu’nun başına Tuğgeneral İbrahim Muhammed Mahmud’u atadı. Mahmud’un Türkiye’de yüksek lisans yaptığı ve Milli Savunma Üniversitesi’nde eğitim aldığı belirtiliyor. Bu atama, Türk askeri doktrininin Somali ordusu üzerindeki etkisinin derinleştiği yönünde yorumlandı. Türkiye, daha önce Somali’ye Bayraktar TB2 ve Akıncı SİHA’lar, üç adet T129 ATAK helikopteri ve Somali donanmasına iki yardımcı helikopter teslim etmişti.
2011’den Bu Yana Çok Boyutlu Varlık
Ankara, 2011 yılından bu yana Somali’ye 1 milyar doların üzerinde insani yardım sağladı. Mogadişu’da dünyanın en büyük Türk büyükelçiliğini açan Türkiye, şehrin liman ve havalimanını da Türk şirketleri aracılığıyla işletiyor. Ayrıca TURKSOM Askeri Üssü aracılığıyla binlerce Somali askeri eğitildi. Eğitilen askerlerin, Somali ordusunun yaklaşık üçte birini oluşturduğu belirtiliyor.
Afrika Boynuzu’nda Yeni Jeopolitik Denklem
Uzmanlar, Türkiye’nin Somali’deki askeri, enerji ve uzay projelerini birlikte ele alan bu yaklaşımının, Afrika Boynuzu’nda yeni bir jeopolitik denge oluşturabileceğini değerlendiriyor. İsrail, İngiltere ve diğer küresel aktörlerin Somaliland üzerinden bölgeye yönelik hamleleri karşısında Ankara’nın Somali merkezli stratejisinin önümüzdeki dönemde daha da belirginleşmesi bekleniyor.
