Türkiye ile Yunanistan arasında iki yıldır yapılamayan Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi toplantısı, Ankara’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’in katılımıyla yeniden toplanıyor. Zirve, son dönemde Ege ve Doğu Akdeniz kaynaklı artan söylem geriliminin ardından, ilişkileri yeniden “pozitif gündem” zeminine çekme arayışı açısından kritik önem taşıyor.
Gerilimi kontrol altına alma hedefi
2023’te imzalanan Atina Deklarasyonu ile başlatılan yumuşama süreci, karşılıklı ziyaretler ve güven artırıcı önlemlerle ilerlemişti. Ancak 2025’in ortalarından itibaren Ege’de deniz yetki alanları, NAVTEX ilanları ve adaların silahlandırılması gibi başlıklarda tansiyon yeniden yükseldi. Ankara ve Atina’nın Ankara’daki zirvede temel hedefi, bu gerilimi kontrol altına alarak tek taraflı adımlardan kaçınma yönündeki iradeyi yeniden teyit etmek. Diplomatik kaynaklara göre taraflar, kriz üretmeyen, iletişim kanalları açık bir ilişki modelini sürdürmek istiyor.
Zor dosyalar masada ama çözüm beklenmiyor
Karasuları, kıta sahanlığı ve Ege’deki silahlanma gibi kronik başlıklarda kısa vadede ilerleme sağlanması zor görülüyor. Yunanistan tarafı, ulusal haklardan geri adım atılmayacağını vurgularken; Türkiye, Ege’nin “barış ve işbirliği alanı” olması gerektiğini savunuyor. Buna karşın, iki liderin özellikle kriz yönetim mekanizmalarının güçlendirilmesi ve askeri kanallar dahil doğrudan temasın sürdürülmesi konusunda ortak mesaj vermesi bekleniyor.
NATO faktörü ve bölgesel denge
Temmuz ayında Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi de bu temasın arka planındaki önemli unsurlardan biri. NATO üyesi iki ülke, bölgesel çatışmaların sürdüğü bir dönemde Ege kaynaklı yeni bir krizi gündeme taşımak istemiyor. Zirvede ayrıca Ukrayna savaşı, Orta Doğu’daki gelişmeler ve Doğu Akdeniz güvenlik dengesi gibi başlıkların da ele alınması bekleniyor. Kıbrıs meselesinin ise doğrudan çözüm başlığı olmasa da görüş alışverişi düzeyinde gündeme gelmesi öngörülüyor.
Ekonomi ve ticaret: Somut ilerleme beklentisi
Zirvenin en somut çıktılarının ekonomi alanında olması bekleniyor. Türkiye ve Yunanistan daha önce ikili ticaret hacmini 7 milyar dolardan 10 milyar dolara çıkarma hedefi koymuştu. Ankara’daki görüşmelerde bu hedefe ulaşmak için atılacak adımların detaylandırılması planlanıyor. Turizm de iki ülkeyi yakınlaştıran önemli başlıklardan biri. Yunanistan’ın Türk vatandaşlarına Ege adalarında uyguladığı vize kolaylığının sürdürülmesi ve turizmde ortak projelerin geliştirilmesi gündemde.
Düzensiz göç ve güvenlik iş birliği
Ege üzerinden düzensiz göç akınlarının kontrolü de zirvenin önemli başlıklarından biri olacak. Tarafların, insan kaçakçılığıyla mücadelede koordinasyonu artırma ve ortak mekanizmaları güçlendirme yönünde mesaj vermesi bekleniyor.
Beklenti: Gerilimsiz istikrar
Ankara ve Atina’nın ortak beklentisi, tüm sorunların çözülmesi değil; ancak yönetilebilir, kontrollü ve diyalog zemininde ilerleyen bir ilişki tesis edilmesi. Zirve sonrası yayımlanacak ortak metinde, tek taraflı adımlardan kaçınılması ve pozitif gündemin sürdürülmesine vurgu yapılması öngörülüyor. Erdoğan–Miçotakis görüşmesi, iki ülke arasında “krizden kaçınma ve işbirliğini büyütme” stratejisinin devam edip etmeyeceğini gösterecek önemli bir diplomatik test olarak değerlendiriliyor.
