ASELSAN’ın Gölbek Test Merkezi’nde gerçekleştirilen tanıtım faaliyetini 19 farklı ülkeden gelen uluslararası heyetler ile ulusal ve uluslararası basın mensupları takip etti. Gerçek harp sahasını aratmayan senaryoların uygulandığı faaliyet kapsamında, son yıllarda muharebe sahalarının en önemli tehdit unsurları arasında yer alan mini ve mikro sınıf insansız hava araçlarına karşı geliştirilen teknolojiler test edildi.

ASELSAN tarafından DRONEDEF adı verilen karşı tedbir setinde İHTAR İHA Önleme Sistemi, GÖKBERK 5/10 kilovat Lazer Silah Sistemi, KORKUT 25 Parçacıklı Mühimmatlı Silah Sistemi, GÖKALP Otonom Önleyici İHA, EJDERHA AD Yüksek Güçlü Elektromanyetik Sistemi, ŞAHİN LITE 40 milimetre Parçacıklı Mühimmat, 12.7 milimetre ve 7.62 milimetre Silah Sistemi, ŞAHİN DUAL Çift Silahlı Parçacıklı Mühimmatlı Silah Sistemi ile MİĞFER FPV Dronlara Karşı Öz Savunma Sistemi yer alıyor.

Tanıtım faaliyetinde senaryo gereği bu sistemlerden bazıları aktif olarak kullanıldı. AURA 200G radar ünitesine sahip İHTAR Anti İHA Sistemi, GÖKBERK Lazer Silah Sistemi ve EJDERHA Yüksek Güçlü Elektromanyetik Anti İHA Karşı Tedbir Sistemi, farklı yönlerden gelen insansız hava araçlarına karşı görev aldı.

Senaryo kapsamında sürü halinde yaklaşan insansız hava araçları ilk olarak algılama alt sistemi tarafından tespit edildi. Tespit edilen sürü içerisindeki iki insansız hava aracı, saniyeler içerisinde İHTAR Sistemi tarafından etkisiz hale getirildi. Yaklaşmaya devam eden diğer tehditler için ise Komuta ve Kontrol Alt Sistemi devreye girerek kalan hedefleri mevcut fiziksel imha sistemlerine yönlendirdi.

Bu aşamada EJDERHA ve GÖKBERK sistemleri, İHTAR tarafından aktarılan veriler doğrultusunda hedefleri tespit ederek takibe başladı. Hedeflerin atış menziline girmesinin ardından insansız hava araçları GÖKBERK ve EJDERHA sistemleri tarafından başarıyla etkisiz hale getirildi. Böylece ÇELİKKUBBE konseptinin en alt katmanında görev yapan üç sistem, mini ve mikro sınıf İHA tehditlerine karşı koordineli çalışma kabiliyetini ortaya koydu.

Şehir ve kırsal alanlarda görev yapabilecek şekilde geliştirilen İHTAR sistemi, yapay zeka destekli bir karşı tedbir çözümü olarak öne çıkıyor. Sistem, AESA radar teknolojisini, gelişmiş görüntü işleme algoritmalarını ve programlanabilir FPV karıştırıcı yeteneklerini tek bir mimaride bir araya getiriyor. Bu sayede tehditleri erken aşamada tespit ederek yüksek doğrulukla teşhis edebiliyor.

Mobil bir platform üzerinde görev yapan EJDERHA sistemi ise yönlendirilmiş enerji teknolojisini kullanıyor. Sistem, vakum elektroniği teknolojisi aracılığıyla yüksek güçlü elektromanyetik dalgalar üreterek hedeflerin elektronik donanımlarını işlevsiz hale getirme kabiliyetine sahip bulunuyor.

Katmanlı hava savunma mimarisinin bir parçası olarak geliştirilen GÖKBERK sistemi ise yönlendirilmiş enerji tabanlı yapısıyla hedeflere karşı lazer silahı kullanarak fiziksel imha görevi gerçekleştiriyor. Test faaliyetlerinde sergilenen performans, sistemin mini ve mikro sınıf insansız hava araçlarına karşı etkinliğini ortaya koydu.

Veri merkezlerinde kullanılan optik iletişim sistemleri, gelişmiş yarı iletken malzemeler, çip test ekipmanları ve enerji verimli sunucular üreten Avrupalı firmalar, 2026 yılında kıtanın en çok kazandıran teknoloji hisseleri arasında yer aldı. Uzmanlara göre bu şirketler, doğrudan yapay zeka uygulamaları geliştirmese de sektörün büyümesi için vazgeçilmez konumda bulunuyor.

Yapay Zekanın Görünmeyen Altyapısı

Avrupa'nın yükselen teknoloji şirketleri, yapay zeka modellerinin eğitildiği veri merkezlerinin temel bileşenlerini sağlıyor. Özellikle optik bağlantılar, yüksek hızlı veri aktarımı ve gelişmiş yarı iletken teknolojileri alanındaki yatırımlar, yatırımcı ilgisini artırıyor.

Bu alanda öne çıkan şirketlerden Nokia, yapay zeka veri merkezlerinde kullanılan ağ ve optik taşıma çözümleri sayesinde hisselerinde yüzde 159'un üzerinde değer artışı yaşadı. Şirketin yapay zeka ve bulut müşterilerine yönelik satışlarında güçlü büyüme kaydedildi.

Çip ve Fotonik Teknolojileri Öne Çıkıyor

Avusturya merkezli ams-OSRAM, fotonik ve sensör teknolojilerine yaptığı yatırımlarla dikkat çekerken, İtalyan Technoprobe ise Nvidia ve AMD gibi devlerin çiplerini test eden sistemlerdeki liderliği sayesinde yatırımcıların radarına girdi.

Fransa merkezli Soitec de optik çiplerde kullanılan özel yarı iletken plakalar üreterek yapay zeka ekosistemindeki konumunu güçlendirdi. Şirketin toplam gelirleri gerilemesine rağmen yapay zeka odaklı iş kollarındaki büyüme hisselere destek verdi.

En Büyük Sıçrama Sivers Semiconductors'tan

Yılın en dikkat çekici performansı ise İsveçli Sivers Semiconductors'tan geldi. Yapay zeka veri merkezlerinde kullanılan lazer dizileri ve optik motorlar geliştiren şirketin hisseleri 2026 yılında yüzde 2.245'in üzerinde yükseldi.

Şirketin GlobalFoundries ile gerçekleştirdiği teknoloji iş birliği, yatırımcıların büyüme beklentilerini güçlendirdi. Ancak uzmanlar, hisse performansının şirketin mevcut finansal sonuçlarının oldukça üzerinde seyrettiğine dikkat çekiyor.

Yükselişin Arkasında Beklentiler Var

Analistler, Avrupa'daki birçok yapay zeka altyapı şirketinin henüz Nvidia veya OpenAI ölçeğinde olmadığını, ancak küresel veri merkezi yatırımlarındaki artıştan doğrudan faydalanabilecek stratejik konumda bulunduğunu belirtiyor.

Bununla birlikte bazı şirketlerin halen zarar açıklaması veya gelir büyümesinin hisse performansının gerisinde kalması, sektördeki yükselişin önemli ölçüde geleceğe yönelik beklentilerden beslendiğini gösteriyor. Yatırımcılar, yapay zeka altyapısına yönelik harcamaların önümüzdeki yıllarda katlanarak artacağı senaryosunu fiyatlamaya devam ediyor.

Şili’deki ALMA teleskobu ile NASA'nın Chandra X-Işını Gözlemevi verilerini bir araya getiren bilim insanları, kara deliğin çevresinde dikkat çekici bir yapı tespit etti. Araştırma kapsamında, sıcak ve iyonize gazla dolu geniş bir koni şeklindeki boşluğun, kara delikten kaynaklanan rüzgarlar tarafından oluşturulduğu belirlendi.

Kara Deliğin Çevresinde Dev Bir Boşluk Oluştu

Bilim insanlarına göre söz konusu boşluk, Sgr A* tarafından dışarıya itilen gaz akımlarının çevredeki soğuk gazı temizlemesi veya ısıtması sonucu meydana geldi. Araştırmacılar, bu büyüklükte bir yapının ancak süper kütleli bir kara deliğin enerjisiyle şekillenebileceğini ifade ediyor.

Kara delikler genellikle çevrelerindeki maddeyi güçlü çekim kuvvetleriyle kendilerine doğru çekerken, aktif dönemlerinde gaz ve enerji akışlarını dışarıya da yönlendirebiliyor. Bu durum daha önce farklı galaksilerde gözlemlenmiş olsa da Samanyolu'nun merkezinde ilk kez doğrudan kanıtlandı.

50 Yıllık Bilimsel Soruya Yanıt

Çalışmanın eş liderlerinden Northwestern Üniversitesi Fizik ve Astronomi Profesörü Lena Murchikova, elde edilen sonuçların uzun yıllardır süren bir bilinmezliği ortadan kaldırdığını belirtti. Araştırma, süper kütleli kara deliklerin yalnızca madde yutan yapılar olmadığını, aynı zamanda çevrelerini şekillendiren dinamik sistemler olduğunu da ortaya koyuyor.

Bilim insanları, aktif kara deliklerin genellikle güçlü jetler veya rüzgarlar oluşturduğunu uzun süredir öngörüyordu. Ancak Samanyolu'nun merkezindeki Sgr A*'ın bu tür bir etki yarattığına dair somut veriler şimdiye kadar elde edilememişti.

Güneş'ten 4 Milyon Kat Daha Büyük

Dünya'dan yaklaşık 26 bin ışık yılı uzaklıkta bulunan Sagittarius A*, Güneş'in yaklaşık 4 milyon katı kütleye sahip. Buna rağmen diğer bazı galaksilerde bulunan süper kütleli kara deliklere kıyasla daha sakin bir evrede bulunuyor.

Araştırmacılar, tespit edilen konik boşluğun uzunluğunun yaklaşık 6,5 ışık yılına ulaşabileceğini değerlendiriyor. Yapının tamamı henüz gözlemlenemese de mevcut veriler kara deliğin çevresinde sürekli fakat düşük yoğunluklu bir madde akışı bulunduğunu gösteriyor.

"Kasırga Değil, Hafif Bir Esinti"

Araştırmanın diğer eş lideri olan astronom Mark Gorski, Sgr A*'ın oluşturduğu rüzgarların beklenenden daha sakin olduğunu söyledi. Gorski, bu akışı "galaktik bir kasırga değil, hafif bir esinti" olarak tanımladı.

ROKETSAN Silah Sistemleri ve Entegrasyon Direktörü Koray Dayanç, Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada, ALKA sisteminin ortaya çıkış sürecine ilişkin bilgiler verdi. Dayanç, 2018 ve 2019 yıllarında özellikle kritik altyapıların ve tesislerin dron tehditlerine karşı korunması amacıyla yönlendirilmiş enerji silah sistemleri üzerine teknoloji geliştirme çalışmalarına başladıklarını söyledi.

Bu süreçte Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından açılan projede ASELSAN ve TÜBİTAK BİLGEM ile yarıştıklarını belirten Dayanç, tek dronu imha etmeyi başaran çözümle projeyi kazandıklarını ifade etti. Bu başarının ardından ALKA sisteminin ortaya çıktığını ve teslimat sürecinin başladığını kaydetti.

ALKA’nın ilk aşamada yurt içindeki kritik tesislerin korunması amacıyla geliştirildiğini belirten Dayanç, daha sonra sistemin operasyonel birlikleri yoğun sürü kamikaze dron tehditlerine karşı koruyacak şekilde geliştirildiğini söyledi.

Sistemin teknik gelişimine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Dayanç, ilk olarak 2,5 kilovat gücünde geliştirilen ALKA’nın zaman içerisinde 5 kilovat ve 10 kilovat seviyelerine ulaştığını açıkladı. Günümüzde dron tehditlerinin hem hız hem de çeşitlilik açısından arttığını belirten Dayanç, ilk dönemlerde radyo kontrollü olan dronların artık kablolu sistemlere yöneldiğini ve elektronik karıştırma yöntemlerine karşı daha dayanıklı hale geldiğini ifade etti.

Bu değişime uyum sağlayacak şekilde ALKA’nın da geliştirildiğini belirten Dayanç, sistemin hem elektronik karıştırma yöntemleriyle etkisiz hale getirme anlamına gelen “soft kill” hem de fiziksel imha sağlayan “hard kill” kabiliyetlerine sahip olduğunu vurguladı.

Halihazırda 10 kilovatlık ALKA sisteminin envantere girdiğini ve operasyonel görevlerde kullanıldığını ifade eden Dayanç, sistemin sürekli güncellendiğini söyledi. Tehditlerin her geçen gün daha hızlı hale geldiğini belirten Dayanç, radar sistemlerinde algılama ve tespit sürelerini azaltacak güncellemeler yaptıklarını, daha fazla hedefin tespit edilebilmesi için yeni radar teknolojileri üzerinde de çalışmalar yürüttüklerini aktardı.

ALKA’nın yapay zekâ desteğiyle daha etkili hale getirildiğini açıklayan Dayanç, özellikle yoğun dron saldırılarında reaksiyon süresini azaltmak amacıyla yapay zekâ algoritmalarını komuta kontrol sistemine entegre ettiklerini söyledi. Yapılan geliştirmeler sayesinde hedeflerin algılanması, önceliklendirilmesi ve operatörün karar süresinin önemli ölçüde azaltıldığını belirten Dayanç, sahadan gelen geri bildirimler doğrultusunda sistemin sürekli iyileştirildiğini kaydetti.

Sistemin imha performansına ilişkin de bilgi veren Dayanç, hedefin yapısına, vurulan bölgeye ve kullanılan lazer enerjisine bağlı olarak dronların 1 ila 5 saniye arasında etkisiz hale getirilebildiğini söyledi. Lazer gücünün artırılmasıyla bu sürenin daha da kısaldığını belirten Dayanç, sistemin etkinliğinin her geçen gün yükseldiğini ifade etti.

ALKA’nın kritik altyapıları, üs bölgelerini ve intikal halindeki birlikleri koruyan önemli bir savunma unsuru olduğunu vurgulayan Dayanç, sistemin hava savunmasının son aşamasında görev yaptığını söyledi.

Dünyadaki benzer teknolojileri yakından takip ederek geliştirme çalışmalarını sürdürdüklerini belirten Dayanç, ALKA’nın ROKETSAN tarafından sürekli geliştirilen stratejik bir altyapı olduğunu ifade etti. Sahadan elde edilen operasyonel tecrübeler ve geri bildirimler doğrultusunda Türk Silahlı Kuvvetlerinin gelecekteki ihtiyaçlarını karşılayacak çözümler üzerinde çalıştıklarını kaydetti.

Koray Dayanç, ALKA’nın gelecekte Türkiye’nin çok katmanlı hava savunma konsepti olan ÇELİK KUBBE içerisinde lazer gücüyle görev yapan önemli unsurlardan biri olarak konumlandırıldığını belirterek, sistemin son aşamada hard kill görevini üstlenecek şekilde geliştirilmeye devam ettiğini söyledi.

CMA’nın açıklamasına göre, yürürlüğe giren yeni kurallar sayesinde yayıncılar içeriklerinin Google aramalarında nasıl kullanılacağı konusunda daha fazla kontrol elde edecek. Düzenleme kapsamında yayıncılar, içeriklerinin Google’ın yapay zeka destekli arama özelliklerini beslemek amacıyla kullanılmasını reddedebilecek.

Kurum tarafından “dünyada bir ilk” olarak nitelendirilen uygulama ile özellikle Google’ın AI Overviews olarak adlandırdığı yapay zeka destekli özetleme ve genel bakış özelliklerinde yayıncı içeriklerinin kullanımı konusunda yeni bir dönem başladı. Yeni sistem sayesinde yayıncılar, içeriklerinin bu özelliklerde kullanılmasını önleyebilecek etkili araçlara sahip olacak.

Düzenlemenin temel amaçlarından birinin de Google ile içerik anlaşmaları yapan haber kuruluşları ve diğer yayıncıların müzakere gücünü artırmak olduğu belirtildi. Böylece yayıncıların dijital içeriklerinin kullanımına ilişkin süreçlerde daha güçlü bir konuma sahip olmaları hedefleniyor.

İngiltere Rekabet ve Piyasalar Kurumu Üst Yöneticisi Sarah Cardell, konuya ilişkin değerlendirmesinde yürürlüğe konulan düzenlemenin dünya genelinde ilk kez uygulanan bir şart olduğunu ifade etti. Cardell, yeni kuralların işletmeler ve tüketiciler açısından daha adil bir yaklaşım, daha fazla şeffaflık ve anlamlı tercih imkanları sunduğunu belirtti.

Sarah Cardell açıklamasında, AI Overviews gibi yapay zeka destekli özelliklerin çevrimiçi arama deneyimini hızla değiştirdiğine dikkat çekerek, haber kuruluşları dahil tüm yayıncıların içeriklerinin nasıl kullanıldığı konusunda uygun pazarlık gücüne sahip olmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Cardell ayrıca, yürürlüğe giren yeni önlemlerin İngiltere’de arama motorlarını kullanan milyonlarca kişinin karşılaştıkları bilgileri daha iyi anlamalarına ve bu bilgilere daha fazla güven duymalarına katkı sağlayacağını ifade etti.

İngiltere Rekabet ve Piyasalar Kurumu tarafından yapılan açıklamada, yeni davranış kurallarının yalnızca mevcut uygulamalar için değil, Google’ın gelecekte geliştireceği yeni özellikler ve hizmetler dikkate alınarak hazırlandığı da belirtildi. Kurum, düzenlemelerin Google’ın mevcut ve gelecekteki hamlelerine karşılık verebilecek şekilde tasarlandığını bildirdi.

CNN’in haberine göre Florida Başsavcısı James Uthmeier, açılan davaya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Eyalet yönetimi tarafından hazırlanan dava dosyasında OpenAI’ın aldatıcı ve haksız ticaret uygulamaları yaptığı, ihmalde bulunduğu ve ürün sorumluluğu yasalarını ihlal ettiği öne sürüldü.

Davada yalnızca şirket değil, OpenAI Üst Yöneticisi Sam Altman da eleştirilerin odağında yer aldı. Florida yönetimi, Altman’ın şirket politikalarının insan hayatı üzerinde oluşturabileceği riskleri tamamen görmezden geldiğini savundu.

Dava dilekçesinde ChatGPT’ye yönelik çok sayıda suçlama sıralandı. Belgede, yapay zeka aracının toplu katliam gerçekleştiren kişilere yardımcı olabildiği, intiharı teşvik edebildiği, insanların kamuoyu önünde küçük düşürülmesine neden olabildiği, reşit olmayan kullanıcıları ebeveyn gözetimi olmadan araca bağımlı hale getirebildiği ve kullanıcıların eleştirel düşünme becerilerinin zayıflamasına yol açabildiği yönünde iddialara yer verildi.

Florida Başsavcısı James Uthmeier yaptığı açıklamada, “Sam Altman ve ChatGPT, çocuklarımızın güvenliği ve emniyeti yerine yapay zeka yarışını seçti. Kamu güvenliği yerine karı seçtiler ve biz Florida’da buna izin vermeyeceğiz” ifadelerini kullandı.

Dava süreciyle birlikte yapay zeka teknolojilerinin güvenliği ve denetlenmesi konusundaki tartışmalar da yeniden gündeme geldi. Florida yönetimi, özellikle çocukların korunmasına yönelik kaygılarını dava dosyasında ayrıntılı şekilde dile getirdi.

Öte yandan ABD’de yapay zeka uygulamalarına yönelik hukuki girişimler yalnızca Florida ile sınırlı değil. Pensilvanya eyalet yönetimi de daha önce “Character.AI” isimli yapay zeka sohbet robotunu geliştiren şirkete dava açmıştı. Söz konusu davada, sohbet robotunun kendisini doktor gibi tanıtarak kullanıcıların lisanslı bir hekimden tıbbi tavsiye aldıklarını düşünmelerine yol açtığı iddia edilmişti.

Kamu, özel sektör ve gönüllü kuruluşlar arasındaki iş birliğine katkı sağlamayı amaçlayan çalışma grubu, önümüzdeki dönemde başta çalıştaylar olmak üzere çeşitli etkinlikler düzenleyerek yapay zekanın farklı alanlardaki kullanımını ele alacak. Yapılacak değerlendirmeler sonucunda ortaya çıkacak raporlar karar alıcı kurumlarla paylaşılacak. TÜBA’nın bu çalışmalar doğrultusunda yapay zeka alanında faaliyet gösteren kurum ve kuruluşlara danışmanlık hizmeti sunmayı planladığı ifade edildi.

Akademi tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında Türkiye’de bilişim teknolojileri alanındaki araştırmaların desteklenmesi, teknik altyapının güçlendirilmesi ve nitelikli insan kaynağının artırılması da hedefleniyor.

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Akademi bünyesinde farklı alanlarda faaliyet gösteren çalışma gruplarının bulunduğunu ve bunlardan birinin de yapay zeka üzerine çalışmalar yürüttüğünü belirtti. Şeker, oluşturulan çalışma gruplarında ilgili alanlarda dünyada gerçekleştirilen çalışmaların incelendiğini, hangi ülkelerin ve bilim insanlarının ne tür araştırmalar yaptığına bakıldığını ve Türkiye’nin mevcut durumunun değerlendirildiğini ifade etti.

Türkiye’nin ilgili teknolojilerden daha verimli ve başarılı şekilde yararlanabilmesi için analizler yaptıklarını belirten Şeker, TÜBA’nın kendi üyelerinin yanı sıra Türkiye’den ve yurt dışından alanında öne çıkan bilim insanlarını da çalışmalarına dahil ettiğini söyledi. Çevrim içi toplantılarla konuların detaylı biçimde değerlendirildiğini aktaran Şeker, hazırlanan çalışmaların rapor haline getirildiğini ve kitaplaştırılması için de çalışmalar yürütüldüğünü kaydetti.

Prof. Dr. Muzaffer Şeker, son dönemde yapay zekaya ilişkin üç temel başlık üzerinde yoğunlaştıklarını belirtti. Bu başlıklardan birinin, yapay zekanın iklim değişikliğiyle birlikte ortaya çıkabilecek salgınlar ve afetlerde nasıl kullanılabileceğine yönelik çalışmalar olduğunu ifade eden Şeker, bunun yanında hukuk ve eğitim alanlarında yapay zekanın kullanımına ilişkin araştırmaların da gündemlerinde bulunduğunu söyledi.

Yapay zekanın söz konusu alanların her biri açısından stratejik önem taşıdığına dikkat çeken Şeker, Türkiye’nin yapay zeka alanında mevcut strateji belgelerine sahip olduğunu ve yeni strateji çalışmalarının da sürdüğünü hatırlattı.

Hazırladıkları raporların ilgili komisyonlar ve bakanlıklarla paylaşıldığını belirten Şeker, bu raporlara yönelik geri dönüşler aldıklarını ve çeşitli kurumların danışmanlık taleplerinde bulunduğunu ifade etti. TÜBA olarak bu talepleri de karşıladıklarını dile getiren Şeker, yapay zeka alanındaki bilimsel çalışmaların kamu politikalarına katkı sağlamasını amaçladıklarını söyledi.

Türk Silahlı Kuvvetlerinin güncel operasyonel ihtiyaçları dikkate alınarak geliştirilen yeni nesil HIZIR araçları, NATO standartlarına uygun yapısıyla öne çıkıyor. Yenilenen versiyon, 3 kapılı tasarımı ve 5 personel taşıma kapasitesiyle sahadaki görev ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde tasarlandı. Araçlarda yer alan yerli savunma sanayi sistemlerinin entegre şekilde görev yapacağı belirtildi.

Zorlu görevler için geliştirildi

Yeni nesil HIZIR, 400 beygir gücündeki motoru, yüzde 70 dik meyil tırmanma kabiliyeti, yüksek mayın ve balistik koruma seviyesi, tam otomatik şanzımanı ve gelişmiş manevra kabiliyetiyle dikkat çekiyor. Kullanıcı dostu sürüş özellikleriyle geliştirilen araçların zorlu arazi ve operasyon şartlarında görev yapabilecek şekilde üretildiği ifade edildi.

Katmerciler tarafından yapılan açıklamada, proje kapsamında kalan araçların teslimatlarının yıl sonuna kadar tamamlanmasının planlandığı belirtilirken, üretim faaliyetlerinin de aralıksız sürdüğü bildirildi.

Katmerciler İcra Kurulu Başkan Vekili Furkan Katmerci, Türk Silahlı Kuvvetlerinin modern operasyonel ihtiyaçlarına yanıt verecek şekilde geliştirilen yeni nesil HIZIR araçlarının ilk teslimatını gerçekleştirmenin gururunu yaşadıklarını söyledi.

Katmerci, NATO standartlarında geliştirilen ve en zorlu coğrafi ile iklim koşullarına uyum sağlayabilecek şekilde yenilenen HIZIR 4x4 platformunun, sahip olduğu üstün mayın ve balistik koruma seviyesiyle Mehmetçiğin sahadaki görev gücünü artıracağını ifade etti.

İhracat hedefi büyüyor

Araçta kullanılan yerli alt sistemlerin Türk savunma sanayisi ekosistemi tarafından geliştirildiğini belirten Katmerci, bu yeni versiyonun aynı zamanda Türk mühendisliğinin ulaştığı seviyeyi de ortaya koyduğunu kaydetti.

Yıl sonuna kadar teslimatların tamamlanmasının hedeflendiğini aktaran Katmerci, elde edilen başarının uluslararası pazarlara da taşınacağını ve Türkiye’nin savunma sanayisi ihracat hedeflerine katkı sunmaya devam edeceklerini ifade etti.

HIZIR platformuna yönelik yurt dışından gelen taleplerin artarak sürdüğünü belirten Katmerci, özellikle dost ve müttefik ülkelerden yoğun ilgi gördüklerini söyledi. Bu ilginin yeni iş birliği fırsatlarını da beraberinde getirdiğini kaydeden Katmerci, ihracat odaklı büyüme stratejisi kapsamında yıl içerisinde yeni uluslararası sözleşmeler imzalamayı hedeflediklerini belirtti.

Katmerci ayrıca farklı coğrafyalarda görüşme ve değerlendirme süreçlerinin devam ettiğini ifade ederek, HIZIR platformunun uluslararası pazarlardaki konumunu daha da güçlendirmeyi amaçladıklarını söyledi.

Açık, özel ve sertifikalı olmak üzere üç ayrı kategoriye ayrılacak

Taslak kapsamında İHA operasyonları risk seviyelerine göre açık, özel ve sertifikalı olmak üzere üç ayrı kategoriye ayrılacak. Sertifikalı kategoride yer alan İHA'ların kalabalık insan toplulukları üzerinde uçuş gerçekleştirebilmesine, insan ve tehlikeli madde taşımacılığında kullanılabilmesine imkan tanınacak. Bu kategorideki İHA'lar için SHGM tarafından uçuşa elverişlilik sertifikası düzenlenecek.

Merezi izleme sağlayacak

Yeni düzenlemeyle birlikte Türkiye'de İHA sistemlerine ilişkin kayıt, tescil, denetim ve yetkilendirme süreçlerini yürütmekle görevli olan SHGM, İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi'ni (İHATTYS) kurarak işletecek. İHA trafiğinin merkezi olarak izlenmesi ve yönetilmesini sağlayacak sistem sayesinde kayıtlı araçların anlık konum ve uçuş durum bilgileri takip edilebilecek. Ayrıca uçuş izni başvuruları, onaylar ve iptaller çevrim içi ortamda kayıt altına alınacak. Aynı hava sahasını aynı anda kullanmak isteyen birden fazla İHA arasında olası çatışmaların tespit edilmesi ve işleticilerin uyarılması da sistem üzerinden gerçekleştirilecek.

Ayrıca operasyonel yetkilendirme aranmayacak

Taslakta tarımsal faaliyetlere yönelik özel hükümler de yer aldı. Tarım ve Orman Bakanlığınca ruhsatlandırılmış İHA sistemleriyle izin verilen bitki koruma ürünlerinin uygulanması tehlikeli madde taşımacılığı kapsamında değerlendirilmeyecek. Bunun yanı sıra serbest bölgelerde ve meskun mahal dışında gerçekleştirilecek tarımsal operasyonlarda İHATTYS üzerinden yapılacak bildirim yeterli sayılacak ve ayrıca operasyonel yetkilendirme aranmayacak.

Düzenleme kapsamında talimatta yer alan usul ve esaslara aykırı hareket eden kişiler hakkında 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ile SHGM Tarafından Verilecek İdari Para Cezaları Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanacak. Emniyet denetimleri sonucunda talimat şartlarını karşılamadığı belirlenen işleticilerin operasyonel yetkilendirmeleri, Hafif İHA İşleticisi Sertifikaları ve pilot yetkinlik belgeleri sınırlandırılabilecek, askıya alınabilecek veya iptal edilebilecek.

Gerekli izinler alınmadan ya da belirlenen uçuş sahalarının dışına çıkılarak gerçekleştirilen uçuşlarda ilgili kişi ve işletmeler hakkında idari yaptırım süreci başlatılacak. Suç teşkil eden fiillerin tespit edilmesi halinde ise Cumhuriyet başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulacak.

Taslakta güvenlik ve mahremiyet konularına da yer verildi. İHA işleticileri ve pilotları, araçların terör amaçlı veya yasa dışı kullanımını önlemek için gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak. Mahremiyet ihlallerinde ise Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanacak.

Asgari yaş sınırı 16 olarak belirlendi

Açık ve özel kategorilerde İHA kullanacak uzaktan pilotlar için asgari yaş sınırı 16 olarak belirlendi. Ancak C0 sınıfı İHA'ların işletilmesinde, azami kalkış ağırlığı 500 gramın altında olan araçların kullanımında ve 16 yaşından büyük yetkin bir pilotun doğrudan gözetimi altında gerçekleştirilen uçuşlarda yaş şartı aranmayacak.

Taslak, yabancı tescilli İHA'ların Türkiye'deki faaliyetlerine ilişkin yeni kurallar da getiriyor. Başka bir ülkede tescilli İHA işleticileri, Türk hava sahasında operasyon gerçekleştirmek istemeleri halinde kendi ülkelerindeki yetkili otoritelerden aldıkları geçerli operasyonel yetkilendirmeleri ve SHGM tarafından talep edilen risk analizlerini sunmak zorunda olacak. Yabancı tescilli İHA'ların Türkiye'de gerçekleştireceği tüm operasyonlar için en az 20 gün önceden SHGM'ye başvurulması ve izin alınması gerekecek. Acil durumlar, kamu güvenliği, basın-yayın faaliyetleri ve afet müdahaleleri gibi öngörülemeyen durumlarda ise Genel Müdürlük başvuru süresini kısaltabilecek veya geçici uçuş izni verebilecek.

Yabancı pilotların lisanslarının tanınması ise karşılıklılık ilkesi ve uluslararası anlaşmalar çerçevesinde SHGM tarafından değerlendirilecek.

Taslağa göre, özel veya sertifikalı kategoride faaliyet gösteren işleticiler ile açık kategoride azami kalkış ağırlığı 500 gram ve üzeri olan ya da kamera, mikrofon gibi kişisel veri kaydedebilen sensörler taşıyan İHA'ları kullananlar SHGM sistemine kayıt yaptırmakla yükümlü olacak. Sertifikalı kategoride bulunan İHA'lar ile azami kalkış ağırlığı 150 kilogram ve üzerindeki araçlar ise Genel Müdürlük Hava Aracı Sicili'ne tescil edilecek ve özel işaret alacak. Kayıt ve tescil işlemlerinin, ilgili kurumların süreçlerinin tamamlanmasının ardından SHGM tarafından en geç 15 iş günü içinde sonuçlandırılması öngörülüyor.

Türkiye'nin dünya genelinde öne çıkan insansız hava aracı üreticilerinden biri olduğunu belirten Fidan, Ankara'nın Tokyo ile savunma sanayii alanındaki bağlarını daha da güçlendirmek istediğini ifade etti. Türkiye ve Japonya'nın birbirini tamamlayan yeteneklere sahip olduğunu vurgulayan Fidan, iki ülke arasında karşılıklı fayda sağlayacak güçlü bir iş birliği potansiyeli bulunduğuna inandıklarını dile getirdi.

Kıyı ve sınır güvenliği için ortak proje

Türk insansız hava araçları ve dron teknolojilerinin farklı operasyonel sahalarda kendini kanıtladığını belirten Fidan, özellikle kıyı güvenliği ve sınır güvenliği gibi alanlarda Japonya ile ortak geliştirme ve ortak üretim projelerinin hayata geçirilebileceğini söyledi. Havacılık alanında, özellikle insansız hava sistemleri ve insansız hava aracı önleme teknolojilerinde Türkiye'nin gelişmiş ve sahada test edilmiş kabiliyetlere sahip olduğunu ifade eden Fidan, bu durumun iki ülke arasındaki iş birliği için güçlü bir temel oluşturduğunu kaydetti.

Türkiye ile Japonya arasında sosyal güvenlik anlaşmasına ilişkin görüşmelerde de ilerleme sağlandığını açıklayan Fidan, son dönemde yapılan temasların anlamlı sonuçlar verdiğini ve yakın gelecekte anlaşmaya varılmasını umut ettiklerini belirtti.

İki ülke arasındaki iş birliği potansiyeline de değinen Fidan, enerji, dijital dönüşüm, havacılık ve uzay teknolojileri, robotik sistemler ve dayanıklı tedarik zincirleri alanlarında henüz tam olarak değerlendirilmemiş önemli fırsatlar bulunduğunu söyledi.

Hedef; katma değerli ürün

Türkiye'nin kritik maden kaynaklarına ilişkin bir soruyu da yanıtlayan Fidan, Türkiye'nin uzun vadeli hedefinin yalnızca maden çıkarmak olmadığını vurguladı. Stratejik hedefin yüksek katma değerli ara ve nihai ürünler üretmek olduğunu belirten Fidan, Japon teknolojisi ve yatırımlarıyla gerçekleştirilecek iş birliklerinin gerçek anlamda kazan-kazan ortaklığı oluşturabileceğini ifade etti. Türkiye'nin bu alanda Japonya ile yakın çalışmaya hazır olduğunu da sözlerine ekledi.

ABD ile İran arasında yürütülen müzakerelere ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Fidan, her iki tarafın da olumlu bir sonuca ulaşmak istediğini belirterek, anlaşmanın her zamankinden daha yakın olduğunu söyledi. ABD, İsrail ve İran arasında sağlanan ateşkesin ardından görüşmelerin Hürmüz Boğazı üzerindeki gelişmelere yoğunlaştığını aktaran Fidan, boğazdaki fiili abluka durumunun hem ABD hem de İran üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu ve uluslararası etkisinin son derece büyük olduğunu ifade etti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın bölge ülkelerinin Abraham Anlaşmaları'na katılması yönündeki yaklaşımına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, Türkiye'nin 7 Ekim 2023 öncesinde İsrail ile tarihi ve ticari ilişkilere sahip olduğunu hatırlattı. Türkiye'nin ticareti durdurma kararının gerekçelerine değinen Fidan, İsrail'in Filistinlilere yönelik saldırılarını durdurması ve Gazze'de yaşayan insanların gıda, barınma, ilaç ve su gibi temel insani ihtiyaçlara erişiminin sağlanması halinde normalleşmenin mümkün olabileceğini belirtti. Türkiye'nin iki devletli çözümü desteklediğini de vurguladı.

“Amaç güvenlik değil daha fazla toprak”

İsrailli siyasetçilerin Türkiye'yi potansiyel bir tehdit olarak göstermesine ilişkin soruları da yanıtlayan Fidan, İsrail'in Gazze, Batı Şeria, Suriye ve Lübnan'daki politikalarına dikkat çekti. İsrail'in güvenlikten ziyade daha fazla toprak arayışında olduğunu ifade eden Fidan, uluslararası toplumun İsrail'in bölgesel ve küresel düzende daha fazla istikrarsızlığa yol açmasını engellemesi gerektiğini söyledi.

Bölgesel istikrar için iş birliğine dayalı yeni bir platform oluşturulması gerektiğini belirten Fidan, bölgedeki tüm ülkelerin birbirlerinin egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve güvenliğine saygı göstermesi gerektiğini ifade etti. Pakistan, Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Körfez ülkelerinin bu tür bir yapının parçası olabileceğini kaydeden Fidan, şartların oluşması halinde İran'ın da sürece dahil olabileceğini söyledi. İsrail'in ise 1967 sınırlarına dayalı bir Filistin devletini tanıması halinde bu sürece katılabileceğini belirten Fidan, bu sorunun çözülmesinin İsrail'in güvenliğinin de bölge ülkeleri tarafından desteklenmesini sağlayacağını ifade etti.

NATO gündemine ilişkin açıklamalarda da bulunan Fidan, temmuz ayında Ankara'da düzenlenmesi planlanan NATO Zirvesi kapsamında Japonya, Güney Kore, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi NATO'nun Hint-Pasifik ortaklarından liderleri ve savunma bakanlarını ağırlamak istediklerini söyledi. Bu konuda NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile çalışmalar yürüttüklerini belirten Fidan, ABD Başkanı Donald Trump'ın zirveye katılım ihtimaline ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Trump ile birçok kez görüştüğünü belirten Fidan, Trump'ın hiçbir görüşmede zirveye katılmayacağını ifade etmediğini söyledi. Fidan, şu ana kadar yapılan tüm hazırlıkların ABD Başkanı Donald Trump'ın da zirveye katılacağı varsayımıyla sürdürüldüğünü kaydetti.

Forum kapsamında düzenlenecek “Sürdürülebilir Gelecek İçin Enerji Verimliliği ve Kaynak Yönetimi” temalı Yüksek Düzeyli Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanları Oturumu, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın ev sahipliğinde gerçekleştirilecek. Oturumda enerji verimliliği, yenilenebilir enerji yatırımları, döngüsel ekonomi uygulamaları, atıkların enerji süreçlerine entegrasyonu, kaynak verimliliği ve enerji güvenliği gibi stratejik konular küresel ölçekte değerlendirilecek.

Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan’ın vizyonu ve himayelerinde büyüyen Sıfır Atık Hareketi, çevre, kalkınma ve iklim diplomasisi alanlarında Türkiye’nin uluslararası görünürlüğünü artıran çalışmalar arasında yer alıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde ortaya konulan sürdürülebilir kalkınma perspektifi; çevresel sorumluluk, ekonomik büyüme, teknoloji üretimi ve stratejik dönüşümü aynı eksende bir araya getiren bir model olarak öne çıkıyor.

Sanayide yeşil dönüşüm

Sıfır Atık Forumu kapsamında gerçekleştirilecek Yüksek Düzeyli Sanayi ve Teknoloji Bakanları Oturumu ise sanayide yeşil dönüşüm, sıfır atık uygulamaları, temiz üretim teknolojileri ve döngüsel ekonomi başlıklarında uluslararası karar vericileri İstanbul’da buluşturacak. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın ev sahipliğinde düzenlenecek oturumda üretim süreçlerinin yeniden tasarımı, teknolojik dönüşüm stratejileri, sürdürülebilir üretim modelleri ve sanayide kaynak verimliliğini artıracak yenilikçi uygulamalar ele alınacak.

Forumda temiz üretim teknolojileri, endüstriyel simbiyoz uygulamaları, atıkların ekonomik değere dönüştürülmesi ile araştırma-geliştirme ve inovasyonun döngüsel ekonomiye entegrasyonu gibi konular da değerlendirilecek. Ayrıca üretim süreçlerinde atık oluşumunun önlenmesi, atıkların ikincil hammadde olarak ekonomiye yeniden kazandırılması, sanayide döngüsel sistemlerin yaygınlaştırılması ve sıfır atık uygulamalarının güçlendirilmesine yönelik somut uygulama modelleri masaya yatırılacak.

Küresel ölçekte derinleşen iklim krizi, enerji maliyetlerindeki dalgalanmalar, tedarik zinciri sorunları, kritik ham madde rekabeti ve jeopolitik gelişmelerin sanayi politikalarını yeniden şekillendirdiği bir dönemde gerçekleştirilecek oturumlarda, ekonomik dayanıklılık, sürdürülebilirlik ve stratejik bağımsızlık konuları da gündeme gelecek.

Forum kapsamında yapay zekâ destekli üretim sistemleri, akıllı fabrikalar, dijital ikiz teknolojileri, veri temelli kaynak yönetimi, karbon ayak izi ölçüm sistemleri ve sanayide enerji verimliliği uygulamaları gibi geleceğin üretim modellerine yön verecek başlıkların da kapsamlı şekilde değerlendirilmesi bekleniyor.
Sanayide yeşil dönüşümün yalnızca çevresel bir zorunluluk değil, aynı zamanda ekonomik rekabet gücü, ihracat kapasitesi ve uluslararası pazarlara erişim açısından stratejik bir avantaj olduğu vurgulanacak. Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı, sınırda karbon düzenleme mekanizmaları ve sürdürülebilir üretim standartlarının yükseldiği bir dönemde çevre dostu üretim altyapılarının önemi de forumun gündem başlıkları arasında yer alacak.

Türkiye’nin son yıllarda ortaya koyduğu Milli Teknoloji Hamlesi vizyonunun da uluslararası paydaşlarla paylaşılacağı forumun, sürdürülebilir sanayi politikaları ve yüksek teknoloji yatırımları konusunda yeni iş birliklerine zemin hazırlaması hedefleniyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, forum kapsamında düzenlenecek Yüksek Düzeyli Sanayi ve Teknoloji Bakanları Oturumu’nu değerlendirirken, etkinliği “Türkiye’nin yeşil sanayi vizyonunun küresel ölçekte paylaşılacağı ve yeni teknoloji iş birliklerinin kurulacağı stratejik bir eşik” olarak tanımladı.
Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın Türkiye’nin sanayisinin gelişiminde ve Milli Teknoloji Hamlesi’nin başarısında önemli bir rol üstlendiğini belirterek, uluslararası düzeyde gerçekleştirilecek bakanlar oturumunda alınacak kararların COP sürecine ve dünyanın geleceğine katkı sunacağına inandıklarını ifade etti.

Forumun temel gündem maddeleri arasında sanayi sektöründe karbon emisyonlarının azaltılması, döngüsel ekonomi uygulamalarının yaygınlaştırılması, düşük karbonlu üretim modelleri, temiz enerji entegrasyonu ve sürdürülebilir sanayi altyapılarının geliştirilmesi de bulunuyor.

5 bini aşkın katılımcı

Sıfır Atık Forumu kapsamında gerçekleştirilecek görüşmelerin sürdürülebilir üretim, temiz teknoloji yatırımları, çevre dostu sanayi altyapıları ve uluslararası teknoloji iş birlikleri alanlarında yeni ortaklıkların kurulmasına katkı sağlaması hedefleniyor. İstanbul’da yapılacak buluşmanın ülkeler arasında bilgi ve deneyim paylaşımını güçlendirmesi, teknoloji transfer süreçlerini hızlandırması ve sürdürülebilir dönüşüm politikalarının daha geniş ölçekte uygulanmasına destek sunması bekleniyor.
Forumun aynı zamanda COP31 öncesinde küresel iklim ve sanayi politikalarına yön veren önemli bir teknik ve diplomatik platform olması öngörülüyor. Türkiye, sıfır atık yaklaşımını yalnızca çevresel bir politika olarak değil, sanayi dönüşümünü hızlandıran, kaynak güvenliğini güçlendiren ve sürdürülebilir kalkınmayı destekleyen stratejik bir model olarak uluslararası platformlarda gündeme taşımayı sürdürüyor.

180’den fazla ülkeden 5 binin üzerinde katılımcının yer almasının beklendiği Sıfır Atık Forumu’na 120’den fazla bakan, 200’den fazla belediye başkanı, uluslararası kuruluş temsilcileri, iş dünyası liderleri, akademisyenler, finans kuruluşları, teknoloji geliştiricileri ve sivil toplum temsilcileri katılacak. Bu yönüyle organizasyon, bir vakıf tarafından düzenlenen dünyanın en büyük sivil çevre ve sıfır atık etkinliği olma özelliğini taşıyor.

Sıfır Atık Forumu, resmi uluslararası anlaşmaların müzakere edildiği bir platformdan ziyade gönüllü uyumun, somut uygulama modellerinin ve çok taraflı iş birliklerinin hızlandırıldığı eylem odaklı bir yapı olarak tasarlandı. Şehirlerden ülkelere, özel sektörden akademiye uzanan geniş katılımcı yapısı, uygulanabilir çözümler ve ölçülebilir hedefler doğrultusunda bir araya gelecek.

İstanbul’da düzenlenecek forumda ortaya konulacak politika önerileri ve uygulama modellerinin COP31 sürecine katkı sunması, sürdürülebilir üretim kapasitesi, temiz teknolojiler ve yeşil sanayi altyapılarının küresel ölçekte stratejik öneminin bir kez daha vurgulanması bekleniyor.

Yeni sistem kapsamında kullanıcılar aylık abonelik ücreti karşılığında çeşitli ek özelliklere erişebilecek. Açıklanan bilgilere göre Instagram Plus ve Facebook Plus paketleri aylık 3,99 dolar, WhatsApp Plus aboneliği ise aylık yaklaşık 2,99 dolar seviyesinde fiyatlandırılıyor.

Meta’nın sunduğu yeni abonelik modelinin yalnızca reklamsız kullanım amacı taşımadığı belirtildi. Şirketin, abonelik paketleriyle birlikte gelişmiş hikâye araçları, profil özelleştirme seçenekleri, ek paylaşım özellikleri ve özel kullanıcı araçları sunmayı hedeflediği ifade edildi.

Instagram Plus abonelerine yönelik sunulan özellikler arasında hikâyelerin toplam kaç kez yeniden izlendiğini görebilme imkanı bulunuyor. Kullanıcıların ayrıca “Yakın Arkadaşlar” özelliğinin ötesine geçerek sınırsız sayıda izleyici listesi oluşturabileceği belirtildi.

Yeni plan kapsamında kullanıcıların haftada bir kez hikâyelerini öne çıkararak ek görüntüleme elde edebileceği, hikâyelerin görüntülenme süresini 24 saatin üzerine uzatabileceği ve hikâyeleri izleyen kişiler arasında görünmeden önizleme yapabileceği aktarıldı.

Instagram Plus kullanıcılarının ayrıca takipçilerinin ana akışında görünmeden doğrudan profil sayfalarına gönderi paylaşabileceği ve içeriklerini öne çıkarabileceği ifade edildi.

WhatsApp Plus aboneliğinde ise premium çıkartma paketleri, özel tema seçenekleri, kişiselleştirilebilir zil sesleri ve daha fazla sabitlenmiş sohbet özelliğinin öne çıktığı belirtildi.

Facebook Plus abonelerine yönelik olarak da hikâyelerin görünür kalma süresinin 24 saatten 48 saate çıkarıldığı bilgisi paylaşıldı.

Şirketin yapay zeka alanındaki çalışmalarını da ücretli abonelik sistemine dahil etmeye hazırlandığı açıklandı. Buna göre Meta AI kullanıcıları için iki farklı premium planın test edileceği belirtildi.

Açıklanan bilgilere göre Meta One Plus planının aylık 7,99 dolar, Meta One Premium planının ise aylık 19,99 dolar olarak fiyatlandırılması planlanıyor.

Meta AI kullanıcılarını hedefleyen bu paketlerin, yüksek işlem gücü gerektiren sorgular için daha fazla kapasite sağlayacağı ifade edildi. Ayrıca Meta’nın uygulamalarında daha gelişmiş video ve görüntü oluşturma yeteneklerinin de bu abonelikler kapsamında sunulacağı belirtildi.

Meta’nın Instagram, Facebook ve WhatsApp platformlarında başlattığı yeni abonelik sistemiyle birlikte kullanıcılara farklı seviyelerde ek özellikler sunmayı amaçladığı, yapay zeka odaklı yeni paketlerin ise test sürecinde olduğu bildirildi.

PUBG Mobile topluluğunda kullanılan “form” ifadesi, oyuncuların oyun performansını artırmak amacıyla tercih ettiği hassasiyet, optimizasyon ve çeşitli hesap ayarlarını içeren düzenlemeleri ifade ediyor. Ammar Toprak’ın hazırladığı bu dosyalar, özellikle mobil oyuncular arasında yoğun ilgi görüyor.

Sosyal medya platformlarında yaptığı paylaşımlarla öne çıkan Ammar Toprak, TikTok üzerinden yayınladığı içeriklerle geniş bir kullanıcı kitlesine ulaşıyor. PUBG Mobile oyuncuları arasında “Formun Kralı” olarak anılan Toprak’ın hazırladığı ayar dosyalarının, oyun deneyimini kişiselleştirmek isteyen kullanıcılar tarafından takip edildiği belirtiliyor.

Oyuncunun hazırladığı hassasiyet ve optimizasyon ayarlarını içeren dosyalar, PUBG Mobile topluluğunda “form” adıyla anılıyor. Bu nedenle “Formun Kralı” ifadesi de doğrudan Ammar Toprak’ın hazırladığı dosyalar ve sosyal medya paylaşımlarıyla ilişkilendiriliyor.

Mavi Ay ne zaman gerçekleşecek?

2026 yılının Mavi Ay olayı, 31 Mayıs Pazar günü meydana gelecek. Mayıs ayındaki ikinci dolunay olması nedeniyle bu özel gök olayı “Mavi Ay” olarak adlandırılıyor.

Mavi Ay saat kaçta görülecek?

Mavi Dolunay, Türkiye saatiyle 11.45’te en parlak evresine ulaşacak. Ancak bu saat gündüz olduğu için dolunayın zirve anı çıplak gözle net şekilde gözlemlenemeyecek.

Ay gerçekten mavi mi olacak?

“Mavi Ay” ifadesi, Ay’ın renginin maviye dönüşeceği anlamına gelmiyor. Astronomide bu terim, aynı ay içinde gerçekleşen ikinci dolunay için kullanılıyor. Nadir durumlarda atmosferdeki toz ve duman nedeniyle Ay mavimsi tonlarda görülebiliyor.

Mavi Ay Türkiye’den izlenebilecek mi?

Mavi Ay, Türkiye’den de gözlemlenebilecek. Dolunayın en parlak anı 31 Mayıs’ta Türkiye saatiyle 11.45’te gerçekleşecek olsa da bu saat gündüze denk geldiği için gözlem koşulları sınırlı olacak. Ancak 30 Mayıs gecesi ile 31 Mayıs akşamı boyunca Ay, dolunay evresine çok yakın ve parlak şekilde gökyüzünde görülebilecek.

İnsansız sistemlerin sahadaki kullanım alanlarının genişlemesiyle birlikte bu platformların otonom çalışmasını sağlayacak teknolojilere yönelik ihtiyaç da artarken, Pasifik Teknoloji iştiraki SAVX Teknoloji tarafından geliştirilen KORGAN sistemi bu alandaki çözümler arasında yer aldı.

SAVX Teknoloji tarafından geliştirilen “akıllı dron kutusu” KORGAN’ın ilk olarak KORGAN-M versiyonu savunma sanayisi bünyesinde kullanıma sunuldu. Şirketin daha küçük versiyon olarak geliştirdiği KORGAN-S modeli için de askeri ve sivil kullanıcılarla teslimat süreçlerinin devam ettiği bildirildi. Sistemlerin ihracatına yönelik görüşmelerin de sürdüğü aktarıldı.

SAVX Teknoloji Kurucusu Abdullah Aktaş, KORGAN üzerinde uzun süredir çalıştıklarını ve ilk versiyonların ardından yeni nesil modelin sahaya çıktığını söyledi. Aktaş, “Başta KORGAN-M dediğimiz ilk versiyonumuz vardı. Şimdi MV-2’yi çıkardık. Sürekli revizyonlarla ürünü iyileştiriyoruz. Bu ürünü sahada herhangi bir yere konuşlandırıyorsunuz, insan ihtiyacını ortadan kaldırıyor. Dron kendisi kutunun içinden kalkıp otomatik olarak görevini icra edip tekrar otonom şekilde kutusuna yerleşiyor ve bir sonraki görev için hazır bekliyor.” ifadelerini kullandı.

KORGAN sisteminin yalnızca dron muhafazası sağlamadığını belirten Aktaş, aynı zamanda operasyonel görevleri de otomatik hale getirdiğini ifade etti. Sistemin internet veya özel ağlar üzerinden kontrol edilebildiğini belirten Aktaş, zaman bazlı görevlerin otomatik şekilde gerçekleştirilebildiğini söyledi.

Aktaş, sistemin kullanımına ilişkin verdiği örnekte, “Örneğin yarın sabah 7’de bir yerde devriye atmasını istediniz. Siz başında olmasanız bile sistemin kendisi kalkıyor, devriyesini gerçekleştiriyor. Videolarını, verilerini kaydediyor. Siz daha sonra tekrar gelip izleyebiliyorsunuz.” dedi.

KORGAN-S adı verilen yeni versiyonun hem askeri hem de sivil kullanıma yönelik geliştirildiğini belirten Aktaş, sistemin enerji tesisleri, gaz sahaları ve kritik altyapıların güvenliğinde kullanılabileceğini söyledi. Aktaş, bu modeli “daha küçük, daha pratik ve modüler” olarak tanımladı.

Şirketin kamikaze dron çözümü MERKÜT tarafında da önemli gelişmeler yaşandığı bildirildi. Abdullah Aktaş, MERKÜT sisteminin ilk tanıtımının ardından hem test hem teslimat süreçlerinde önemli aşamalar kaydedildiğini ifade etti.

Aktaş, “MERKÜT bizim amiral gemimiz diyebileceğimiz ürünümüz. Hem testler, hem yurt içi ve dışı gösterim faaliyetleri hem de seri üretim ve envantere girme sürecini geride bıraktık. İki farklı ülkeye teslimat gerçekleştirdik. Yine MERKÜT ile şu ana kadar 5 farklı ülkede görev yaptık. Aldığımız yeni siparişle birlikte üretim kapasitemizi artırdık, altyapımızı hazırladık, hızlı şekilde üretimlere devam edeceğiz.” diye konuştu.

KORGAN sisteminin savunma sanayisinde insan müdahalesini azaltan otonom görev kabiliyetiyle öne çıkarken, yeni versiyonlarla birlikte hem askeri hem sivil alanlarda kullanımının yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Uluslararası teknoloji firmalarına nitelikli iş gücü yetiştiren bölümde hazırlanan projelerde özellikle rehabilitasyon sürecindeki hastalar ve engelli bireylere yönelik geliştirilen teknolojiler dikkat çekti.

Projelerin bazılarına Yaşar Üniversitesi Yazılım Mühendisliği Bölümü öğrencileri de katkı sağladı. Ayrıca Yaşar Üniversitesi Endüstriyel Tasarım Bölümü Öğretim Üyesi Can Güvenir yönetimindeki tasarım ekipleri de çalışmalarda yer aldı. Teknik altyapı ile estetik ve kullanıcı odaklı tasarım anlayışının birleşmesiyle sanayi standartlarına uygun prototipler geliştirildi.

Görme engellilere cihaz

Eylül İpek Antmen, Ulaş Barış, Yağmur Sude Ateş, Toprak Orman, Berin Türker ve Ceyda İnce tarafından geliştirilen “Beyond The Eye” adlı projede, görme engelli bireyler için yazılı metinleri Braille alfabesine çevirebilen taşınabilir bir cihaz hazırlandı.
Özhan Ünverdi ve Deniz Özsoyeller danışmanlığında geliştirilen cihazın, çevredeki metin ve nesneleri algılayarak sesli veya dokunsal çıktı sunabildiği belirtildi.

Kas yorgunluğunu ölçüyor

Furkan Tunç ve Özge Öterbülbül tarafından geliştirilen yapay zeka tabanlı EMG sistemi ise kas yorgunluğunu gerçek zamanlı takip edebiliyor.
Özhan Ünverdi danışmanlığında hazırlanan projede, 22 katılımcıdan toplanan veriler kullanıldı. Yüzde 85,5 doğruluk oranına sahip modelin düşük maliyetli ve kolay kullanılabilir yapısıyla öne çıktığı ifade edildi.

Felçli bireylere eldiven

Dünya Felç Organizasyonu verilerine göre dünyada 94 milyon felçli birey bulunduğu belirtilirken, Ata Şehirali, Şükran Demir ve Zeynep Ertop rehabilitasyon süreçlerine yönelik “haptik eldiven” geliştirdi.

Mahir Kutay danışmanlığında hazırlanan projede, eldiven üzerindeki yüksek hassasiyetli sensörlerin parmak hareketlerini analog sinyallere dönüştürdüğü belirtildi. Spandex kumaştan üretilen eldivenden alınan verilerin kullanıcı arayüzü üzerinden gerçek zamanlı izlenebildiği kaydedildi.

Duygu durumu analizi

Kağan Ertan Çeşme, Şerif Deniz Acar ve Ali Emre Sarıbıyık tarafından geliştirilen projede ise bireylerin duygu durumlarını sınıflandırabilen bir sistem hazırlandı.
Nalan Özkurt danışmanlığındaki projede kalp sinyali, deri iletkenliği ve yüz kaslarından elde edilen veriler makine öğrenmesiyle analiz edildi. Yapılan testlerde sistemin duygu durumlarını sınıflandırmada yüzde 83 doğruluk oranına ulaştığı belirtildi.

SpaceX’in paylaştığı bilgilere göre Starship’in üçüncü versiyonu, yerel saatle 17.30’da fırlatıldı. Test uçuşunda roketin 20 adet Starlink test uydusu taşıdığı belirtildi.

Şirket tarafından yapılan açıklamada, Starship’in seyir sırasında bazı motor arızaları yaşadığı ifade edildi. Açıklamada ayrıca roketin planlanan iniş noktası olan Hint Okyanusu’na düştüğü ve “beklenmedik” şekilde alev aldığı kaydedildi.

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi’nin direktörü Jared Isaacman da test uçuşuna ilişkin değerlendirmede bulundu. Isaacman, Starship’in Ay görevleri açısından önemli bir aşamaya ulaştığını belirterek, roketin “Ay’a artık bir adım daha yaklaştığını” ifade etti.

SpaceX’in Starship programında daha önce de çeşitli test uçuşları gerçekleştirilmişti. Starship roketi, 16 Ocak 2025 tarihinde yapılan 7’nci test uçuşunda, 7 Mart 2025 tarihinde gerçekleştirilen 8’inci test uçuşunda ve 28 Mayıs 2025’te yapılan 9’uncu test uçuşunda parçalanmıştı.

Program kapsamında planlanan 10’uncu test uçuşu ise Texas’taki bulutlu hava koşulları nedeniyle ertelenmiş, daha sonra başarıyla tamamlanmıştı. Starship’in 11’inci test uçuşunun da 13 Ekim 2025 tarihinde başarıyla gerçekleştirildiği açıklanmıştı.

SpaceX’in geliştirdiği Starship sistemi, gelecekte Ay ve Mars görevlerinde kullanılmak üzere geliştiriliyor. Şirket, test uçuşlarıyla birlikte sistemin farklı aşamalardaki performansını değerlendirmeyi sürdürüyor.

Digitest Dış İlişkiler Uzmanı Berk Demirkoparan yaptığı açıklamada, GATREX’in yakın hava savunma katmanlarında görev alacak hibrit bir sistem olduğunu söyledi. Demirkoparan, platformun uzun süren AR-GE çalışmalarının ardından geliştirildiğini belirtti.

Sistemin teknik özelliklerine ilişkin bilgi veren Demirkoparan, GATREX’in hibrit bir teknolojiye sahip olduğunu ifade ederek, “Bu dron sistemimize GATREX adını verdik. Yakın hava savunma sistemi katmanlarında görev alacak bir sistem. Hibrit bir teknolojiye sahip, önleyici bir faaliyet üzerine çalışıldı bu sistem için. 90 kilometre hıza ulaşabiliyor. 75 dakika havada kalabiliyor. Hem benzinle hem de bataryayla çalışıyor. Böylelikle hibrit bir sisteme sahip oluyor” dedi.

GATREX’in öne çıkan unsurlarından birinin üzerinde taşıdığı Gatling silah sistemi olduğu belirtildi. Demirkoparan, söz konusu silah sisteminin sınırlı sayıda üretildiğine dikkati çekerek, sistemin yüksek ateş gücüyle ön plana çıktığını ifade etti.

Demirkoparan açıklamasında, “Bu hibrit sistemin başka bir özelliği de Gatling bir silah sistemine sahip olması. Gatling silah sistemi sadece Amerika tarafından üretilen ve şimdi de ikinci olarak bizim ürettiğimiz bir sistem. Dakikada 3 bin atıma sahip ve bir mühimmat kutusuyla da 3 bin kapasiteye sahip olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Sistemin kullanım konseptine ilişkin de bilgi veren Demirkoparan, mevcut yapıda biri silah sistemi diğeri dron kontrolü için olmak üzere iki operatörün görev yaptığını söyledi. Gelecek süreçte yapay zeka destekli yeni bir sürüm üzerinde çalışıldığını belirten Demirkoparan, bu sayede sistemin tek operatörle kullanılabilmesinin hedeflendiğini kaydetti.

GATREX’in geliştirme sürecinde atış testleri, uçuş testleri ve silahlı uçuş testlerinin tamamlandığını belirten Berk Demirkoparan, sistemin operasyonel kullanıma hazır hale geldiğini ifade etti.

Demirkoparan, “Şu anda göreve hazır olduğunu söyleyebiliriz. Gerekli test ve kalifikasyondan geçmiş bulunmakta. Atış testi, uçuş testi ile silahla beraber uçuş testlerinin tamamı gerçekleştirildi” dedi.

Yeni sistemin özellikle yüksek değerli askeri unsurların korunmasında savunma katmanının ön safında görev almasının planlandığı bildirildi. GATREX’in, dron tehditlerine karşı geliştirilen yeni nesil savunma sistemleri arasında yer aldığı ifade edildi.

Şirketin yeni stratejisinde kullanıcıların daha az arama yaparak daha etkili sonuçlara ulaşması hedefleniyor. Bu kapsamda tanıtılan yenilikler arasında kullanıcı adına internet üzerinde araştırma yapabilen yeni arama çubuğu ve belirli süre boyunca bağımsız şekilde çalışabilen yeni Gemini modu öne çıktı.

Google’ın uzun yıllardır kullandığı ve mavi bağlantılardan oluşan klasik arama sonuçları yaklaşımından uzaklaşmaya devam ettiği belirtildi. Şirketin Gemini 3.5 Flash modeliyle desteklenen yeni arama motorunun, geleneksel arama sisteminden yapay zeka destekli yapıya geçişte şimdiye kadarki en büyük adım olduğu ifade edildi.

Yeni sistem sayesinde kullanıcıların artık Google aramalarını ChatGPT veya Gemini ile konuşuyormuş gibi daha uzun ve doğal cümlelerle gerçekleştirebileceği aktarıldı. Google ayrıca kullanıcıların belirli konuları kendi adına takip edecek veya araştıracak “ajanlar” oluşturabileceğini açıkladı.

Şirket, bu özelliğin özellikle ev arayışı, ürün takibi veya yeni kıyafet koleksiyonlarının izlenmesi gibi zaman içerisinde düzenli kontrol gerektiren işlemlerde kullanılabileceğini bildirdi.

Google’ın tanıttığı yeni sistemin, kullanıcının konum bilgisi, hava durumu verileri ve Google hesabına bağlı uygulamaları da entegre ederek özel görsel yanıtlar ve mikro uygulamalar oluşturabildiği belirtildi.

Google, Gemini platformu için “Spark” adını verdiği yeni bir modu da kullanıma sundu. Spark modunun, yapay zeka destekli Gemini’yi klasik arama motorundan ayrıştırmayı amaçladığı ifade edildi.

Arka planda çalışabilen Spark sisteminin kredi kartı ekstrelerini ve e-posta kutularını takip ederek önemli güncellemeleri izleyebildiği, özetler ve yapılacaklar listeleri hazırlayabildiği açıklandı.

Spark’ın Google Dokümanlar, Gmail ve Slaytlar gibi Google servislerinde yer alan içeriklere erişebildiği ve ilerleyen süreçte üçüncü taraf uygulamalara da destek vereceği belirtildi.

Mac bilgisayarlardaki Gemini uygulamasına da entegre edilen Spark özelliğinin yerel dosyalarla çalışabildiği aktarılırken, “Android Halo” adı verilen yeni özellikle kullanıcıların bu yapay zeka ajanını telefonlarından takip edebileceği ifade edildi.

Google, yapay zeka ajanının bilgisayar kapalıyken veya telefon kilitliyken de arka planda çalışmaya devam ettiğini duyurdu.

Şirketin açıklamalarında, yapay zekanın insan seviyesinde düşünme ve karar verme yeteneklerine ulaşmasını ifade eden “Yapay Genel Zeka” hedefinin de önemli yer tuttuğu görüldü.

Google DeepMind Kıdemli Ürün Yönetimi Direktörü Tulsee Doshi, mevcut modellerin henüz tamamen güvenilecek seviyeye ulaşmadığını belirterek kullanıcıların yapay zekanın sınırları konusunda bir geçiş sürecinde bulunduğunu söyledi.

Google’ın yapay zeka stratejisinin merkezinde yer alan DeepMind biriminin çalışmaları sürerken, piyasa araştırma şirketi IDC analistlerinden Dave McCarthy, Google’ın hem geniş tüketici kitlesine hem araştırma laboratuvarına hem de bulut altyapısına aynı anda sahip olan tek büyük teknoloji şirketi konumunda bulunduğunu ifade etti.

Öte yandan sektördeki rekabetin hızla büyüdüğü de dikkat çekti. Ramp finans platformunun verilerine göre ABD’deki ücretli kurumsal yapay zeka aboneliklerinde Anthropic yüzde 34,4, OpenAI yüzde 32,3 paya sahip olurken Google’ın payının yüzde 4,5 seviyesinde kaldığı bildirildi. Anthropic ve OpenAI’ın iş dünyasına yönelik yapay zeka çözümlerinde Google’ın önünde görüldüğü belirtildi.

Yapay zekanın günlük yaşamda daha yoğun kullanılmasının istihdam, güvenlik ve veri merkezlerinin çevre üzerindeki etkileri gibi tartışmaları da beraberinde getirdiği kaydedildi.

Buna rağmen Google’ın geleceğini yapay zeka üzerine kurmayı sürdürdüğü ifade edildi. Alphabet Üst Yöneticisi Sundar Pichai, Gemini platformunun 900 milyondan fazla aktif kullanıcıya ulaştığını açıklarken, şirketin bu yıl yapay zeka altyapısı ve çip yatırımları için yaklaşık 180 ila 190 milyar dolar harcamayı planladığını duyurdu.

OpenAI, Codex’in görev yürütürken zaman zaman kullanıcıdan onay, yönlendirme ya da ek bağlam isteyebildiğini belirtti. Mobil uygulama desteği sayesinde kullanıcıların bu süreçleri bilgisayar başında olmadan da yönetebileceği ifade edildi.

Yeni sistem yalnızca uzaktan görev başlatma işlevi sunmuyor. Kullanıcılar telefon üzerinden Codex’in aktif olarak hangi işlemleri gerçekleştirdiğini takip edebiliyor. Ayrıca çıktıları inceleyebiliyor, yeni komutlar verebiliyor, modeli değiştirebiliyor ve ek görevler başlatabiliyor.

OpenAI tarafından paylaşılan bilgilere göre ekran görüntüleri, test sonuçları, değiştirilen kodlar ve onay talepleri gerçek zamanlı olarak mobil cihazlara aktarılıyor. Şirket, mobil uygulama üzerinden yapılacak müdahalelerin gereksiz tekrarların önüne geçeceğini ve Codex’in doğru bağlamla ilerlemesini sağlayacağını vurguladı.

Şirket, Codex’in bağlantıyı güvenli bir aktarma katmanı üzerinden kurduğunu açıkladı. Bu sistem sayesinde kullanıcıya ait dosyalar, kimlik bilgileri, izinler ve yerel geliştirme ortamı çalışılan makinede tutuluyor. OpenAI, geliştiricilerin kullandığı makinenin doğrudan açık internete maruz bırakılmadığını belirtti.

Kurumsal kullanıma yönelik önemli bir yeniliğin de duyurulduğu açıklamada, Remote SSH özelliğinin genel kullanıma açıldığı bildirildi. Bu özellik sayesinde Codex, şirketlerin yönettiği uzak geliştirme ortamlarına doğrudan bağlanabiliyor.

OpenAI’ın verdiği bilgilere göre mobil Codex özelliği iOS ve Android platformlarında kullanılabiliyor. Sistem şu anda Mac platformunda desteklenirken, Windows için uzaktan bağlanma desteğinin daha sonra sunulacağı ifade edildi.

Şirket ayrıca ücretsiz aboneler ile Go üyelerinin de bu yeni özellikten yararlanabileceğini duyurdu.