Aydın’ın Söke ilçesinde yer alan ve “Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan” statüsünde bulunan Azap Gölü, ocak ve şubat aylarında etkili olan yağışların ardından yeniden su tuttu. Geçen yılın son aylarında kuraklık nedeniyle büyük bölümü kuruyan gölde su seviyesinin yükselmesi, hem yöre halkını hem de bölgedeki ekosistemi rahatlattı.
Ege Denizi’nin eski bir koyu olan alanın, Büyük Menderes’in taşıdığı alüvyonlarla zamanla denizle bağlantısının kesilmesi sonucu oluştuğu biliniyor. Bugün yaklaşık 2 bin 183 hektarlık bir alanı kaplayan göl, Yeşilköy ve Avşar mahalleleri arasında uzanıyor. Tatlı su ekosistemi niteliği taşıyan Azap Gölü, bölgedeki biyolojik çeşitlilik açısından kritik önemde.
Kuraklık tehdidi ve son yağışlar
İklim değişikliğine bağlı kuraklık, 2024’ün son döneminde gölün önemli bir bölümünün çekilmesine yol açtı. Suyun geri çekilmesiyle birlikte hem balık popülasyonu hem de kuş türleri açısından risk oluştu. Bölge sakinleri, gölün tamamen kuruyabileceği yönünde ciddi endişe yaşadı.
Ancak yılın ilk iki ayında düşen yağışlar tabloyu değiştirdi. Söke’de yılbaşından bu yana metrekareye 662,4 kilogram yağış düştüğü bildirildi. Yağışların etkisiyle göl havzası yeniden dolarken, Büyük Menderes Nehri’nin taşması sonucu su çevredeki arazilere kadar ulaştı. Geniş bir alana yayılan su kütlesi, yer yer denizi andıran bir manzara oluşturdu.
Kuşlar ve yaban hayatı için kritik alan
Azap Gölü; nesli tükenme tehlikesi altında bulunan tepeli pelikan ve akkuyruklu kartal başta olmak üzere yaklaşık 30 kuş türüne ev sahipliği yapıyor. Ayrıca saz kedilerinin de yaşam alanı olarak bilinen göl çevresi, sulak alan ekosisteminin korunması açısından stratejik bir konumda bulunuyor.
Su seviyesindeki artışla birlikte kuş hareketliliğinin yeniden gözle görülür biçimde arttığı belirtiliyor. Bölgeye doğa gözlemi ve fotoğrafçılık amacıyla gelen ziyaretçiler de göldeki canlanmayı kayıt altına alıyor.
“Koruma planı şart” çağrısı
Yeşilköy Mahallesi Muhtarı Bülent Dalkılınç, gölün yaklaşık iki ay önce ciddi bir kuruma riskiyle karşı karşıya olduğunu hatırlatarak, şubat ayındaki yağışlarla su seviyesinin belirgin şekilde yükseldiğini ifade etti. Yağışların devam etmemesi halinde benzer risklerin tekrar yaşanabileceğine dikkat çeken Dalkılınç, göl için uzun vadeli bir koruma planı hazırlanması gerektiğini vurguladı.
Yeşilköy Su Ürünleri Kooperatifi Başkanı Fahrettin Öztürk ise gölün bölge ekonomisi açısından önemine işaret etti. 1990’lı yıllarda gölün tamamen kuruduğunu anımsatan Öztürk, son yağışların balıkçılık faaliyetleri açısından umut verici olduğunu söyledi. Azap Gölü’nün Aydın’daki en büyük tatlı su gölü olduğunu belirten Öztürk, özellikle sazan avcılığının yöre halkı için geçim kaynağı olduğunu kaydetti.
Doğa turizmine katkı
Kış yağışlarının ardından oluşan manzara, yerli ve yabancı ziyaretçilerin de ilgisini çekti. Tatil için Aydın’a gelen Hollandalı ziyaretçiler Gijs ve Marianne Sieben çifti, gölü daha önce de gördüklerini ancak bu kez su seviyesinin daha yüksek olduğunu ifade etti. Çift, bölgede çok sayıda kuş türünü gözlemlediklerini ve doğa fotoğrafları çektiklerini belirtti.
Uzmanlar, sulak alanların iklim değişikliği karşısında daha kırılgan hale geldiğine dikkat çekiyor. Azap Gölü’nde yaşanan son gelişme, yağışların ekosistem üzerindeki doğrudan etkisini bir kez daha ortaya koyarken, kalıcı koruma politikalarının gerekliliğini de gündeme taşıyor.
