İzmir Büyükşehir Belediyesi 28 Mart 2022 tarihinde Bornova Aşık Veysel Rekreasyon Alanındaki Can Yücel Tohum Merkezi’nde “Yerel Tohum Takas Şenliği” yapacak. Şenlik saat 10:00’da başlayacak ve akşama kadar sürecek. Bu şenliğe bütün İzmir halkı davetlidir.
Yerel tohum takas şenlikleri çok önemlidir. Çünkü tüm dünyayı her alanda olduğu gibi tarım alanında da çok uluslu şirketlerin politikaları yönetiyor. Bu şirketlerin bütçeleri ülkelerin bütçelerinden daha büyük. Devletler onların işlerini kolaylaştırıyor mecburen. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler bu durumdan daha fazla etkileniyor. Gelecekte tohum ve su savaşlarının olacağı öngörüsüne ben de katılıyorum. Çok uluslu dev tohum şirketleri dünyanın en ücra köşesinde bile bir tane tohum bırakmayarak yer yeri hegemonyalarına alıyorlar. Örneğin Afrika ülkeleri tamamen hegemonya altındalar.
Bizim ülkemizde Afrika ülkeleri gibi olma yolunda hızla ilerliyor. Ülkemizde birçok yerel tohum yok oldu. Tarımda neredeyse tamamen ithal hibrit tohumlar kullanılıyor. Geriye kalan bir avuç tohumu çoğaltıp yaygınlaştırarak gelecek kuşaklara aktarmak için yerel tohum takas şenlikleri yapılmaya başlandı.
Mart 2017’de Güney Afrika’nın yasama başşehri Cape Tovn’a gittim. İzmir Büyükşehir Belediyesi benim için Başkan Yardımcısı Alderman Lan Neilson’dan randevu almıştı. Alderman Lan Neilson’la görüştüğümde 4,618 milyon nüfusa sahip bu kentin bütün gıda ihtiyacını İngiliz ve Amerika’nın çok uluslu şirketlerinin sağladığını öğrendim. Yerel tohum diye bir şey duymadığını söyledi başkan yardımcısı. Yani orada bir tane bile yerel tohum kalmamış. Orada kaldığım süre içerisinde hiçbir meyve sebze ve et yiyemedim. Çok tatsız tuzsuz yani yenmiyor insanın ağzında büyüyor yutamıyorsunuz. Türkiye’de satılan konvansiyonel tarım ürünlerinden çok daha kötülerdi. Sadece tropikal meyveler ve makarnayla beslendim.
Tunç Başkan Türkiye’de yerel tohumlar konusunda birçok çalışmalar yapan ilk yerel yöneticidir. Seferihisar Can Yücel Tohum Merkezi ülkemizdeki ilk ve en büyük tohum merkezidir. Başka bir tarım mümkün diyerek Seferihisar’da başlayan tohum çalışmaları şimdi İzmir ölçeğine yayıldı. Bir avuç Karakılçık buğdayıyla başlayan tohum çalışmaları şimdi dekarlarca Karakılçık ekimiyle devam ediyor. İzmir’de de Can Yücel Tohum Merkezi açıldı.
Tunç Başkan Türkiye’nin her bölgesinde yerel tohumların yaygınlaşması için çalışmalar yapıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi, ülkemizde yerel tohum çalışması yapmak isteyen bütün oluşumlara ve yerel yönetimlere danışmanlık yapıyor. Her bölgenin tohumu kendi bölgesinde korunarak yaygınlaşmalıdır. Bu yüzden 13 Mayıs 2018 yılında Tunç Başkan Seferihisar Belediye Başkanı iken benim eş başkanı olduğum Yerel Tohum ve Güvenilir Gıda Grubu ve Dersim (Tunceli) Ovacık Belediyesiyle birlikte “Ovacık Tohum Takas Şenliği’ni yaptık. İlk kez bir yerel yönetici Doğu Anadolu Bölgesi’ne giderek yerel tohum hareketini başlattı. Bu çok önemlidir. Çok güzel bir şenlik oldu. Birçok bölgeden katılım sağlayan tohum grupları yöre halkıyla kaynaşarak güzel anılarla döndüler. Doğu-batı ekoloji üzerinden dayanışma içerisinde güç birliği yaptı. Doğu Anadolu Bölgesi’nde kırsal kalkınma kapsamında tohum çalışmalarına devam ediyoruz. 
Evet yukarıda belirttiğim gibi yerel tohum takas şenlikleri çok önemlidir. Türkiye’de 2006’da yürürlüğe giren 5553 sayılı yasayla yerel tohumların alınıp satılması yasaklandı. Sadece tohum takası şimdilik serbest o da yakında yasaklanır. Tohumculukla ilgili ülkemizin ve yurttaşlarımızın yararına bir düzenleme yapılmalıdır. Öncelikle 2006’da çıkarılan 5553 saylı yasa tamamen kaldırılarak birçok STK’nın katılımıyla bir kurul oluşturularak yeni bir kanun hazırlanmalıdır. Bu kanun bin yıllardan günümüze gelen yerel tohumların çoğalmasını ve sürekliliği sağlayan, küçük çiftçiliği geliştiren; çok uluslu şirketlerin politikalarına dur diyen bölümler içermelidir. Kesinlikle ithal tohumları yasaklamalıdır. Çünkü her bölgede var olan tohumlar çoğaltılıp geliştirilirse o bölgenin gıda ihtiyacını karşılanır.
Dünyadaki bütün canlıların yaşam hakkı vardır. İnsanların sağlıklı gıdaya erişim hakkı vardır. Tüm dünyayı yöneten bu dev şirketlere her şeye rağmen hala dur demek mümkündür. Yaşamın sürekliliğini sağlayan ve stratejik öneme sahip bu maddeler (tohumlar, topraklar ve sular) doğup büyüdüğü topraklarda yaşayan herkesin en doğal hakkıdır. Kıtalar ötesinden gelen bir şirketin bunlar üzerinde hegemonya kurmaya asla hakkı yoktur. Buna dur diyebiliriz hep birlikte.
Bu önce ulusal sonra uluslararası bir meseledir. Var olan kanun tamamen kalkmalıdır. Yerine bakanlık görevlileriyle birlikte ilgili bağımsız STK’ların, köylülerin, çiftçilerin ve tüketicilerin yer aldığı bir kurul tarafından yeni bir kanun çıkarılmalıdır. Ve en önemlisi bizim ülkemize ait bir tarım politikamızın olması gerekmektedir.
Gün o çok uluslu dev şirketlere karşı dayanışma içerisinde ülke olarak güç birliği yapma günüdür. Bu bebeklerimize ve çocuklarımıza karşı bir insan olma sorumluluğudur. Herkesi tohum takas şenliğine bekliyoruz. Çocuklarımız için daha yaşanılası bir dünya özlemiyle dünyadaki tüm güzel insanlara sevgiler…