Kıdem tazminatında ücretsiz izin
Kazım Kaplan
Evlenme sebebiyle kıdem tazminatı başlıklı yazımda, kıdem tazminatının 4857 Sayılı İş Kanunu’nda değil de 1475 Sayılı İş Kanunu’nda tanımlandığından bahsetmiş ve 4857 Sayılı İş Kanunu yürürlüğe girerken 120’nci maddesi “–25.8.1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’üncü maddesi hariç diğer maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır” diyerek kıdem tazminatı maddesini yürürlükte tutmaya devam ettiğini anlatmıştım.
1475 Sayılı Kanun 14’üncü madde birinci fıkra hükmü;
“Her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır” demektedir.
Bu madde metninde aklımızda tutmamız gereken ifade “Her geçen tam yıl için” ifadesi.
Şimdi gelelim ücretsiz izin tanımına. Böyle bir tanım yok. Çünkü İş Kanunu’nda böyle bir tanım yok. Ücretsiz izin kavramı, işçi ve işveren arasındaki bir antlaşma.
Kıdem tazminatında, kıdem süresine hangi izinlerin dahil edileceği ise, yine 4857 Sayılı İş Kanunu’nda, madde 55’te yıllık izin bakımından çalışılmış gibi sayılan haller altında.
Madde-55
a) İşçinin uğradığı kaza veya tutulduğu hastalıktan ötürü işine gidemediği günler (Ancak, 25’inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen süreden fazlası sayılmaz.)
b) Kadın işçilerin 74’üncü madde gereğince doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadıkları günler.
c) İşçinin muvazzaf askerlik hizmeti dışında manevra veya herhangi bir kanundan dolayı ödevlendirilmesi sırasında işine gidemediği günler (Bu süre yılda 90 günden fazlası sayılmaz.)
d) Çalışmakta olduğu işyerinde zorlayıcı sebepler yüzünden işin aralıksız bir haftadan çok tatil edilmesi sonucu olarak işçinin çalışmadan geçirdiği zamanın onbeş günü (işçinin yeniden işe başlaması şartıyla).
e) 66’ncı maddede sözü geçen zamanlar.
f) Hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil günleri.
g) 3153 sayılı kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmeliğe göre röntgen muayenehanelerinde çalışanlara pazardan başka verilmesi gereken yarım günlük izinler. (1)
h) İşçilerin arabuluculuk toplantılarına katılmaları, hakem kurullarında bulunmaları, bu kurullarda işçi temsilciliği görevlerini yapmaları, çalışma hayatı ile ilgili mevzuata göre kurulan meclis, kurul, komisyon ve toplantılara yahut işçilik konuları ile ilgili uluslararası kuruluşların konferans, kongre veya kurullarına işçi veya sendika temsilcisi olarak katılması sebebiyle işlerine devam edemedikleri günler.
ı) (Değişik: 4/4/2015-6645/35 md.) Ek 2’nci maddede sayılan izin süreleri,
j) İşveren tarafından verilen diğer izinler ile 65’inci maddedeki kısa çalışma süreleri.
k) Bu kanunun uygulanması sonucu olarak işçiye verilmiş bulunan yıllık ücretli izin süresi.
Görüldüğü üzere, ilgili madde metninde ücretsiz izin ifadesi bulunmamakta.
Bu anlatımlara göre, kullanılan yıllık izinler, kıdem hesaplamasında kıdem süresinden sayılmayacaktır.
Pandemi sürecindeki izinlerin kıdem tazminatında hesabı:
Şu ana kadar yapılmış bir yasal düzenleme bulunmamakla birlikte bu konuda bir yargı kararı da olmadığından uygulamanın nasıl olması gerektiği konusunda net bir şey söylemek mümkün değil.
Şahsi görüşüme göre, yukarıda metnini verdiğim 4857 Sayılı İş Kanunu 55. maddenin j fıkrasında geçen “Diğer izinler” ifadesi kapsamında değerlendirilerek kıdem süresinden sayılabilir. Ancak yasal düzenleme veyahut bir yargı kararı geldiğinde bu konuda daha net ifadeler kullanılabilir.
Teşekkür
Memleket Partisi İzmir Milletvekili Sayın Mehmet Ali Çelebi, Maliye Bakanlığı’nın yanıtlaması istemi ile Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne, biz mali müşavirlerin sorunları ile ilgili soru önergesi vermiştir. Bu duyarlı davranışı için mali müşavir olarak kendisine teşekkürlerimi sunuyorum.
Yorumlar