Mevsimsel depresyon
Fulya Kökten Akdoğan
'
Mevsim değişiklikleri ruhsal durumunuzu, enerji düzeyinizi, uyku kalitenizi, beslenme alışkanlıklarınızı ve sosyal hayatınızı olumsuz etkileyebilir. Özellikle havaların daha çok soğumaya başladığı, insanların sosyal aktivitelerden uzaklaşıp evde daha fazla zaman geçirdikleri, sonbahar ve kış aylarında bu etkiler daha fazla görülür.
Yaz aylarında açık havada oturup güzel bir kahve keyfi yapmak, arkadaşlarla uzun sohbetler etmek, günün çoğunu dışarıda geçirmek hepimizin yapmaktan keyif aldığı aktivitelerdir. Fakat kış günlerinde evden, hatta yataktan çıkmak bile bazen zor gelir. Adeta dış dünyayla araya bir perde çekilir. Soğuğa karşı kendini korumak, daha az gün ışığı almak, az hareket etmek gibi birçok faktör bu duygu durumu değişikliklerinin sebepleri arasındadır. Özellikle de güneş ışığı alımının azalması sonucundaki melatonin ve serotonin hormonlarındaki değişiklikler; mevsimsel depresyonun ortaya çıkmasının biyolojik koşullarını yaratır. Yapılan araştırmaların sonuçlarına göre bu mevsimsel depresyon diye adlandırdığımız duygu durumu değişiklikleri erkeklere oranla kadınlarda 4 kat daha fazla görülür. Peki;
Mevsimsel Depresyonda Olduğumu Nasıl Anlarım? Belirtileri Nelerdir?
İsteksizlik, mutsuzluk
Dikkat dağınıklığı
Kaygılı düşüncelerin artması
Karamsarlık
Yorgunluk, halsizlik
Uyku problemleri (az ya da çok uyumak)
İştah değişikliği (iştahsızlık ya da artış)
Değersizlik, suçluluk hisleri
Yaşama dair umutsuzluk
Nasıl Başa Çıkarım?
Mutlaka hobileriniz olsun.
Yeni ilgi alanları edinin. Sorumluluklarınız arasında kendinize zaman ayırmayı ve zihninizi boşaltmaya yardımcı olacak bir uğraş bulmayı ihmal etmeyin. Bu durum psikolojik açıdan rahatlamanızı ve depresyon riskinin azalmasını sağlar.
Gün ışığından yararlanmayı ihmal etmeyin.
Gün ışığından yararlanmak için kendinize fırsatlar yaratın. İş molalarında, yemek saatlerinde açık havada bulunmaya özen gösterin. Kapalı mekanlarda mümkün olduğunca uzun süreler kalmayın. Eve mahkûm olmayın. Çünkü gün içinde açık havada geçirilen 20-30 dakika bile serotonin salınımını artırmada etkili olacaktır.
Beslenme alışkanlıklarınızı tekrar gözden geçirin ve dengeli beslenmeye özen gösterin.
Mevsimsel depresyonla baş etmede beslenme çok önemlidir. Negatif duygu durumları halinde serotonin salınımı azalır ve bunun sonucunda karbonhidrat alma isteği artar. Bunun önüne geçmeye çalışın. Anlık hazlar olduğunu kendinize hatırlatın. Aksi halde kilo alımına yol açarak, daha da mutsuz olmanıza sebep olabilir.
Ruh ve bedenin bir bütün olarak hareket etmesini sağlayacak egzersizler yapın.
Yoga, farkındalık ve nefes egzersizleri gibi meditatif yöntemleri hayatınıza dahil etmeye çalışın. Uzun vadede dikkatinize ve konsantrasyonunuza da iyi gelecektir.
Açık havada yürüyüş yapın.
Haftada en az 3 defa 30 dakika kadar açık havada yürüyüş yapın. Sağlığa olan faydasıyla birlikte mevsimsel depresyona karşı da kendinizi daha iyi ve mutlu hissetmenizi sağlar.
Önceliklerinizi belirleyin
Sorunlarınızın hepsi ile aynı anda mücadele etmek çok zor olacaktır. Kendinize bir önem sırası yapın. Sorunlarınız çözüldükçe diğer sorunlarınızın çözümü için de daha motive olacaksınızdır.
Sağlıklı bir uykunun önemini unutmayın.
Uyku düzeninize, uyuduğunuz yerin; sıcaklığına, dış seslerden uzak olmasına özen gösterin. Uyumaya geçerken teknolojik aletlerinizi bırakın. Uykudan hemen önce mavi ışığa maruz kalmak, ertesi güne yorgun başlamanıza sebep olur. Uyku sırasında salgılanan melatonin hormonu bu faktörler nedeniyle azalırsa mutsuzluk hissiniz artar. Yapılan araştırmaların bulgularına göre, kaliteli uyku depresyon geçirme riskini büyük oranda azaltır.
Yardım almaktan çekinmeyin.
İnsanlar sosyal varlıklardır. Her zaman problemlerinizle kendi başınıza mücadele edemeyebilirsiniz. Gerekirse bir uzmandan yardım almaktan çekinmeyin. Unutmayın ki depresyon tedavi edilmediğinde daha büyük problemlere yol açabilir.
Yorumlar