Şaban ayını önemli yapan özelliklerden biri, “üç aylar”ın ikincisi olmasıdır. Bilindiği gibi, üç ayların ilki Receb, ikincisi Şaban ve üçüncüsü ise Ramazan ayıdır. Şaban ayının önemli bir hususiyeti de, “Beraat gecesi”nin bu ayın on beşinci gecesine tesadüf etmesidir. Beraat gecesi; meleklerin inmesi, duaların kabul olunması, duaların geri çevrilmemesi gibi birçok fazilete sahip olduğu için, bulunduğu ayı da değerli kılmıştır. Hz. Peygamber (s.a.v.) bir hadislerinde; “Şaban ayının yarısı (Beraat gecesi) gelince; gecesini namazla, gündüzünü oruçla geçiriniz. Şüphesiz ki Allah, o gece güneşin batmasıyla dünya semasına iner ve şöyle der: Benden af dileyen yok mu? Onu affedeyim! Rızık isteyen yok mu? Ona rızık vereyim! Şifa isteyen, dileyen yok mu? Şifa vereyim!” buyurdu. Bir başka hadislerinde ise; “Allahü Teâlâ, Şaban ayının on beşinci gecesi (Beraat gecesi) tecelli eder ve ana-babaya asi olanlarla Allah’a ortak koşanlar dışında bütün kullarını bağışlar” buyurdu. Peygamber Efendimiz, bu ayda mümkün olduğu kadar oruç tutardı. Hz. Âişe, O’nun bu davranışını şu sözleriyle ifade eder: “Rasûlüllah’ın (s.a.v.) Şaban ayındaki kadar çok oruçlu olduğu bir ay görmedim” dedi.

Şaban ayı, İslam tarihinde bazı önemli olayların gerçekleşmesi açısından da önemlidir. Bunlar arasında; hicretin 2. yılına rastlayan Şaban ayı ortalarında kıblenin Mescid-i Aksa’dan Mescid-i Haram’a çevrilmesi. Amellerin Allah’a arz edilmesi; kulların yıllık amellerinin Şaban ayında Allah’a sunulduğu bildirilir. Bu yüzden Hz. Peygamber’in bu ayda sıkça oruç tuttuğu rivayet edilir. Mübarek üç aylardan ikincisi olan Şaban ayı, Peygamber Efendimize nispet olunan bir aydır. Hz. Hasan (r.a.)’den rivayete göre Resûl-i Ekrem (s.a.v.), “Recep Allah’ın, Şaban benim ve Ramazan da ümmetimin ayıdır” buyurmuştur.

Hz. Âişe (r.a.) validemiz: Resûl-i Ekrem (s.a.v.), “Bazı aylarda çok oruç tutardı. Hatta biz onun bu ayda hiç iftar etmeyecek sanırdık. Bazı aylarda ise çok iftar ederdi. Hatta biz onu hiç oruç tutmayacak sanırdık. Resûl-i Ekrem’in (s.a.v.) Ramazan ayından başka bir ayın tamamını oruçlu geçirdiğini görmedim.” Üsâme bin Zeyd (r.a.) şöyle demiştir: Ey Allah’ın Resulü! Sizin Şaban ayında oruç tuttuğunuz kadar başka hiçbir ayda oruç tuttuğunuzu görmedim, dedim. Resûl-i Ekrem (s.a.v.), “Bu, Recep ile Ramazan arasında öyle faziletli bir aydır ki, insanlar bundan gafildirler. Bu ayda ameller, âlemlerin Rabbine yükseltilir. Bu sebeple ben de amelimin oruçlu iken yükseltilmesini istiyorum” buyurdu.

BERAT GECESİ: Şaban ayının 15. gecesi için kullanılan bir tabir olup, halk arasında “Berat gecesi” denmektedir. Berat gecesi, Müslümanlarca kutsal sayılan, rahmet ve mağfiret gecesi, müminlerin dualarının kabul, günahlarının af olduğu bir zaman dilimidir. Hz. Peygamber, “Allahü Teâlâ Şaban’ın 15. gecesi dünya semasında tecelli eder ve Kelb kabilesinin koyunlarının kıllarının sayısından daha fazla kişiyi bağışlar” buyurmuştur. Hz. Âişe (r.a.) anlatıyor: Peygamberimiz bir gece kalktı, namaza durdu, secdeyi o kadar uzattı ki ruhunu teslim ettiğini sandım. Kendisini bu halde görünce kalktım, baş parmağını hareket ettirdim. Parmağı hareket edince döndüm, secdede şöyle dediğini işittim: “İlahi! Cezandan affına sığındım. Gazabından rızana güvendim. Senden sana sığındım. Senin senan, övgün büyüktür. Fakat seni hakkıyla, senin kendi nefsini sena ettiğin gibi övmekten acizim.” Hz. Âişe: Ya Resûlallah, secdede bazı şeyler söylüyordun. Ya Âişe! Bu gece, hangi gecedir bilir misin? buyurdu. Ben de: Allah Resulü bilir, dedim. Bunun üzerine Peygamberimiz (s.a.v.), “Bu gece, Şaban ayının yarısı (Berat) gecesidir. Allah Teâlâ bu gecede kullarının durumuna bakar ve bağışlanmak isteyenleri bağışlar, rahmet isteyenlere rahmetini ihsan eder; ancak kinci olanları geri bırakır” buyurdu. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuşlardır: “Beş gece vardır ki onlarda yapılan dua kabul edilir:
1- Cuma gecesi,
2- Kurban Bayramı gecesi,
3- Ramazan Bayramı gecesi (arefe gününü bayrama bağlayan gece),
4- Recep ayının ilk cuma gecesi (Regaib Kandili),
5- Şaban ayının ortasında bulunan gece (Berat Kandili).
Şaban ayının yarısı (Beraat gecesi) gelince; gecesini namazla, gündüzünü oruçla geçiriniz.”

Yazımızın başından buraya kadar Şaban ayı ve Berat gecesi ile ilgili hadisler ve bilgiler göstermektedir ki, hem Şaban ayı hem de Berat gecesi bizler için çok önemli ve kıymetli bir zaman dilimidir. Bu mübarek ayı mümkün olduğu kadar oruçla geçirmek, bol bol dua ve istiğfarda bulunmak gerekir. Ve şu duaya da devam etmek bizim için çok faydalıdır: “Allah’ım! Sen affedicisin, affetmeyi seversin; beni de affet, beni de bağışla” diye dua edelim. Allah cümlemize bu aydan istifade etmeyi nasip eylesin! (Âmin).

Bakma dünyânın varına,
Düşüp daim Hak yoluna,
Ber’âtını sağ eline,
Alanlardan eyle bizi, “Allah’ım”.

BERAT KANDİLİMİZ MÜBAREK OLSUN