Bu yazımızda insanın yaşamında son derece önemli bir yere sahip olan eğitim ve öğretimin öneminden bahsetmeye çalışacağım. İslam dini, insanın hem dünya hayatını ve hem de ahiret hayatını güzelleştirmeyi sağlayan bir dindir. Ancak bunun gerçekleşmesinde bilgi, eğitim-öğretim ve aynı zamanda ahlak ve terbiye büyük önem taşımaktadır. Çünkü çocuk, dünyaya geldiğinde hiçbir şey bilmeden gelir. Rabbimiz şöyle buyuruyor: “Allah, sizi analarınızın karnından, siz hiçbir şey bilmez durumda iken çıkardı. Şükredesiniz diye size kulaklar, gözler ve kalpler verdi.” Demek ki insan, hayatını doğru bir şekilde sürdürebilmesi için bilgiye, eğitime, öğrenmeye ve rehberliğe ihtiyacı vardır. Kur’an’da şöyle buyruluyor: “Yaratan Rabbinin adıyla oku! O, insanı alaktan yarattı. Oku! Kalemle öğreten, insana bilmediğini öğreten Rabbin sonsuz kerem sahibidir.” Peygamberimiz; “İlim öğrenmek her Müslümana farzdır.” buyuruyor. İlim öğrenmekten maksat sadece dünyaya ait bilgiler değildir. İnsan için gerekli olan dinî bilgileri öğrenmek, helali ve haramı bilmek, Rabbini tanımak, ibadetlerini doğru yapmak ve güzel ahlak sahibi olmak da büyük bir önem taşımaktadır.
Eğitim denildiğinde sadece okul hayatını düşünmemeliyiz. Eğitim; insanın aklını, kalbini, ahlakını ve davranışlarını güzelleştirmektedir. Çocuğumuza matematik öğretmek önemlidir; fakat bunun yanında dürüstlüğü, merhameti, kul hakkını, büyüklere saygıyı ve küçüklere sevgiyi de öğretmeliyiz. Hadis-i şerifte: “Sizin en hayırlınız, Kur’an’ı öğrenen ve öğreteninizdir.” buyruluyor. Çocukların eğitiminde, yetişmesinde en önemli sorumluluklar anne ve babalara düşmektedir. Çocuklarımızın eline sadece telefon, tablet ve bilgisayar vermek yeterli değildir. Onlara zaman ayırmalı, onları dinlemeli, sorularını cevaplamalı ve davranışlarımızla güzel örnek olmalıyız. Çünkü çocuk, çoğu zaman söylenenden ziyade gördüğünü alır. Evinde Kur’an okunan, namaz kılınan, anne-babanın birbirine saygılı davrandığını gören çocuk; bu davranışlardan hayatı boyunca önemli dersler alır. Kur’an’da; “Ey iman edenler! Hem kendinizi hem de ailenizi yakıtı insanlar ve taşlar olan o müthiş cehennem ateşinden koruyun…” buyruluyor.
Bu ayet, ailemize karşı sorumluluğun önemini hatırlatmaktadır. Eğitim ve öğretim denildiğinde öğretmenlerimizi de unutmamalıyız. Öğretmenler, çocuklarımızın ve gençlerimizin hayatında çok önemli izler bırakırlar. Bir eğitimcinin güzel sözü, öğrencisinin hayatını değiştirebilir. Ona verdiği bir tavsiye, yıllar sonra bile hatırlanabilir. Bu nedenle öğretmenlerimizin emeklerini takdir etmeliyiz.
Öğretmenlerimiz çocuklarımızı sadece bilgiyle değil, sevgi, sabır, adalet ve güzel ahlakla yetiştirmeye gayret etmelidir. Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyuruyor: “Gerçek şu ki, kulları içinde ancak âlimler, Allah’tan gerektiği gibi korkarlar.”… Gerçek ilim sahibi insan kibirli olmaz; ilim sayesinde tevazu sahibi olur.
Bu sebeple çocuklarımıza sadece “çok başarılı ol” dememeli, aynı zamanda: “İyi insan ol, dürüst ol, merhametli ol, adaletli ol, ahlaklı ol, öğrendiğin bilgiyi insanlığın hayrına kullan.” demeliyiz.
Dinimiz İslam, faydalı bilgiyi teşvik eder. Öğrendiğimiz bilgiler hayatımızı güzelleştirmeli ve insanlara fayda sağlamalıdır. Bir doktor insanlara şifa vesilesi oluyorsa, bir öğretmen güzel nesiller yetiştiriyorsa, bir mühendis insanların hayatını kolaylaştırıyorsa, bir esnaf dürüstçe ticaret yapıyorsa, bir çiftçi insanları doyuruyorsa; bütün bunlar toplum için değerli hizmetlerdir. Bu nedenle gençlerimizi, çalışmaya, araştırmaya, üretmeye ve kendilerini geliştirmeye teşvik edilmeli. Fakat bunu yaparken ahlak ve maneviyatı ihmal edilmemeli. Çünkü bilgi ahlaktan koparsa zararlı olabilir. İnsan hayatı boyunca öğrenmeye ve öğretmeye devam etmelidir. “İlim Çin’de bile olsa, onu arayınız.” buyruluyor. Çocuk öğrenir, genç öğrenir, yetişkin öğrenir, yaşlı öğrenir. “Ben artık yaşlandım, öğrenmeye gerek yok.” dememeliyiz. Çünkü öğrenmenin yaşı yoktur. Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur: “Kim ilim öğrenmek için bir yola girerse Allah da ona cennete giden yolu kolaylaştırır.” Bu ne büyük bir müjde! Değil mi?
Çocuklarımıza iyi bir eğitim verelim. Onlara Kur’an’ı ve dinimizin temel değerlerini öğretelim. Onlara dürüstlüğü, adaleti, merhameti ve güzel ahlakı kazandıralım. İlim öğrenmelerini, okumalarını, araştırmalarını ve kendilerini geliştirmelerini teşvik ederken onlara örnek olalım. Ve en önemlisi, bilgiyi ahlakla buluşturalım. Allah’ım! Öğretmenlerimize güç ve sabır ver. Onların emeklerini bereketlendir.
Allah’ım! Bize öğrendiklerimizle amel etmeyi, bilmediklerimizi öğrenmeyi ve öğrendiklerimizi güzel bir şekilde öğretmeyi nasip eyle. Allah bizleri ilmiyle amel eden, öğrendiğini hayra dönüştüren kullarından eylesin. Âmin.
