Yarın 1 Mayıs İşçi Bayramı. Bu gün, dünya çapında önemli bir gün olarak tarihe geçmiş. Ve Türkiye’de resmi tatil olarak kutlanmaya başlanmış bir gün. Ama o 1970’li yıllar ülkemizde 1 Mayıs İşçi Bayramı’nın öcü gibi görüldüğü yıllardı.
1 Mayıs İşçi Bayramı ilk kez, belirli bir “kutlama” olarak değil, bir mücadele ve anma günü olarak ortaya çıktı. Kökeni Chicago’ya dayanır. 1886 yılında işçiler, günlük çalışma süresinin 8 saat olması için büyük grevler başlattılar. Bu süreçte yaşanan en önemli olaylardan birisi “Haymarket Olayı” oldu. 4 Mayıs 1886’da bir miting sırasında patlayan bomba ve ardından çıkan çatışmalar, işçi hareketinin simgesi haline geldi. Ancak 1 Mayıs’ın “bayram” olarak ilan edilmesi daha sonra gerçekleşti. 1889 yılında Paris’te toplanan İkinci Enternasyonal, 1 Mayıs’ın dünya çapında işçilerin birlik, dayanışma ve mücadele günü olarak kutlanmasına karar verdi. İlk resmi kutlamalar ise 1890 yılında birçok Avrupa ülkesinde yapıldı.
Şimdi sizlere bu bayramla ilgili önemli bir anımı anlatmaya çalışacağım. Yıl 1977 ve ben Ege Ekspres gazetesinde çalışıyorum, olayın yaşanmışlığı, bir yıl sonra neredeyse yarım asır olacak. Kanlı 1 Mayıs olarak tarihe geçen bir gün. Normal olarak Türkiye’deki haberleri takip ediyoruz ama İstanbul’daki miting önemli idi. 1 Mayıs günü için İstanbul Taksim Meydanında işçiler toplanmış, öğle saatlerinde gruplar olarak sloganlar atılmaya başlanmıştı. Her şey normaldi, biz gazeteyi hazırlamaya başlamıştık. Gazetenin yazı işleri müdürü rahmetli Erkin Usman ve ben de sayfa sekreteriyim. Normal olarak İstanbul’daki 1 Mayıs mitingi haberini gazete sayfalarına koymuştuk ama her şey saat 19.30’dan sonra değişti. Gelen bir haber ile şaşırdık! Miting dağılırken insanların üzerine ateş açıldığı söylentisi ve onlarca ölü ve yaralı var haberi geldi. Şimdiki gibi anında haber alma olanaklarımız yoktu, telekslerin başında gelecek haberleri takip ediyorduk. Bunları ne kadar doğru ne kadar yanlış hesaplamamız olanaksızdı. İşte o zamanki gazeteciliğin durumu böyleydi. Haberler yavaş olarak geliyor, biz de bekliyorduk. Ölü sayısı yüzün üzerinde deniyordu. Neden diye merak ettiğimizde “İzdiham mı oldu?” diye birbirimize soruyorduk. Gelen haberler miting alanından ayrılan kişilerin üzerine ateş açıldığı şeklindeydi. O dönemde iki haber ajansından teleks kanalı ile haber alıyorduk, birisi Anadolu Ajansı diğeri ise Türk Haberler Ajansı idi. İkisi de farklı haberler veriyordu Taksim’den. Gazete ekibi olarak bu haberleri bekliyor ve şaşırıyor, tam olarak ne yapacağımızı bilmiyorduk. Gelen resimler telefotoda kötü idi. Foto muhabirimiz rahmetli Gazanfer Karpat televizyondan resim çekmeye çalıştı, o günkü şartlara göre çok zordu! Normal olarak yaptığımız gazeteyi tekrar sil baştan yapmaya çalıştık o gün. Taksim mitinginde ölü sayısı tam olarak bilinemediğinden net bir rakam veremedik. O günkü gazetemizi hazırlamaya, bu olay nedeni ile tam kadro olarak arkadaşlarımız gelmişti. Yazı İşleri Müdürü rahmetli Erkin Usman, Durmuş Odabaşı, Tayfur Göçmenoğlu, Hüseyin Baradan, Gazanfer Karpat ve Haber Müdürü Ahmet Yazıcıoğlu İstanbul’daki bu olayları takip etmeye çalışmıştık. Her şey tam olarak şimdiki gibi anında gelmiyordu ve telefonla bile irtibat kurmak oldukça zordu. Teleksten gelen haberler ile yetinmek zorunda kalıyorduk.
Şunu anlatmaya çalışıyorum, bizler o zor koşullar altında gazetecilik yaparak halka olayları yansıtmaya çalışan bir ekiptik ama tam anlamı ile gazeteciydik ve haberleri tam olarak veriyorduk.
***
Mayıs ayına giriyoruz ve Nisan ayının enflasyonu Mayıs ayının başlarında açıklanacak. Enflasyonu açıklayacak olan TUİK’in rakamları çok önemli. Nisan ayı itibariyle elektrik, doğalgaz, ulaşım, akaryakıt fiyatları gibi birçok kalem mal ve hizmete zam geldi.
Evet, diyelim ki, marketlerde bazı ürünlerde indirim gibi fiyat ayarlamaları yapıldı ama çarsı pazar fiyatları aldı başını gidiyor. Tam bir aydır marul ve yeşillik fiyatları yüz lira civarında, domatesin fiyatı ise el yakıyor. Pazarda esnaf etiketleri yazarken yarım kilosunun fiyatlarını yazarak halkı ucuz diye kandırıyor mu, ya da moral vermeye mi çalışıyorlar diyerek merak konusu oluyor, kafalarımızda soru işaretleri beliriyor.
Şimdi ise merak ettiğimiz bir konu var. Nisan ayının enflasyon rakamları TUİK tarafından nasıl açıklanacak? Akaryakıta yapılan zamlar enflasyonu etkilemezmiş uzmanlara göre. Bence Nisan ayı enflasyonu yüzde 2’yi bile bulmaz TÜİK hesaplamalarına göre.
**
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump’a geçtiğimiz günlerde suikast teşebbüsü oldu. Evet, bu konu ABD basınında çok değişik olarak yorumlandı. Komplo diyenler vardı ama bu olayın ilginç bir olayını birçok basın da atladı. Amerika Devlet Başkanı’na suikast olayında dışarıda olan silah seslerine karşın ABD Başkanını korumaya çalışan güvenlik görevlileri apar topar salonu boşaltarak Trump’ı korumaya çalıştılar. Salon boşaltılırken bazı bayan gazeteciler ise masalardaki kalite şarapları içemeyince çantalarına alarak korumaya çalıştılar. Evet, bu da günün manşeti olarak zihinlerimizde kalanlardı.
