İlk çiftçilerin genetik izleri
Efe Çapman
Daha önce de bahsettiğimiz bir konu olan avcı-toplayıcı kültürlerin tarım faaliyetlerine
başlamaları ve dolaylı olarak yerleşik yaşama geçmelerinde birçok faktörün rol oynadığı
düşünülmekte. Toplumsal dinamiklerin evrimleşmesi ve insanlığın teknik ilerleyişi için önemli bir dönem olduğu kabul edilen bu sürecin “Bereketli Hilal” adıyla anılan ve Mezopotamya ile Anadolu’nun güney kısımlarını da kapsayan bölgede kabaca 11 bin yıl önce buradaki insanların bitki yetiştirme ve hayvancılık faaliyetlerini geliştirmeleri sayesinde başladığı düşünülmekteydi. Günümüzde genel olarak kabul edilen yaklaşım bu olsa da farklı alanlardan birçok kişinin ortaklaşa çalışmasıyla yapılan yeni bir araştırmanın sonuçları bizler için farklı bir tablo çizmekte.
Şimdiye dek Avrupa’nın ilk çiftçilerinin önceki paragrafta söz ettiğimiz Bereketli Hilal
bölgesinin Anadolu kısımlarındaki avcı-toplayıcı toplumlardan türediği düşünülmekteydi. Yapılan yeni araştırma genetik kökenlerin sadece tek bir bölgeden geliyor olmasını desteklemeyen bulgulara tarihi iskeletlerden yüksek kaliteli genom (Bir organizmanın genetik bütünü) elde edilebilmesini sağlayan yeni teknikler ile elde edilen verilerin demografik modelleme ile incelendi.
Tarif edilen şekilde “yüksek” kaliteli genomların elde edilebileceği kalıntıları bulma sürecinin neredeyse 10 yıl sürdüğü bu araştırma sonucu Anadolu ve Avrupa’nın tarımla uğraşan ilk kültürlerinin yine bu bölgelerdeki kültürlerin 14 bin yıl önceki karışımı ile ortaya çıktığı anlaşıldı. Yani 11 bin yıl önceki doğu kültürünün yavaşça Avrupa’ya kayması fikri yerine bundan çok daha önceki bir dönemde farklı kültürlerin karışması ve ardından uzun yıllar süren bir genetik ayrışma dönemine girildiği sonucuna varıldı.
Araştırmacılar sadece genomları karşılaştırmanın yetersiz olduğunu ve üzerinde araştırma
yapılan toplumların tarihçelerinin olabildiğince detaylı bir şekilde yeniden oluşturulması sayesinde bu sonuçlara vardıklarını belirtti.
İnsanlık tarihini anlayabilmek için çok önemli bir faktör olan bu geçiş döneminin iyice
araştırılmasının geçmişimizde olanları kavramamıza yardımcı olacağı kesin.
Yorumlar