Türk futbolunun en eski tartışmalarından birisi yeniden gündemde. Yabancı oyuncu sayısı düşürülüyor, kulüpler kadrolarını yeni kurallara göre şekillendirmeye çalışıyor ve doğal olarak aynı soru tekrar soruluyor:
Yabancı sınırı Türk futbolunu gerçekten geliştiriyor mu?
Aslında bu sorunun cevabını bulmak için çok uzağa gitmeye gerek yok. Çünkü Türkiye son 20 yılda yabancı kuralını defalarca değiştirdi. 5+1 oldu, 6+0+4 oldu, 8+3 oldu, 14 yabancı oldu, şimdi yeniden farklı bir modele geçiliyor.
Kurallar sürekli değişti.
Ancak tartışmalar hiç değişmedi.
***
Yabancı sınırını savunanların en önemli gerekçesi Türk oyuncuların daha fazla forma şansı bulması. İlk bakışta mantıklı bir düşünce.
Fakat futbol sadece saha içinde oynanmıyor. İşin bir de ekonomik tarafı var.
Bir ligde yerli oyuncu oynatma zorunluluğu arttığında, kaliteli yerli oyuncuların değeri de doğal olarak yükseliyor.
Bunun en somut örneklerinden birisi Abdülkerim Bardakcı transferiydi.
Galatasaray, 2022 yazında milli stoper için yaklaşık 2,8 milyon Euro bonservis ödedi. Burada Abdülkerim'in kalitesini tartışmıyorum. Ancak Galatasaray sadece iyi bir stoper transfer etmiyordu; aynı zamanda piyasada sayıları oldukça sınırlı olan yerli bir stoper transfer ediyordu.
Sorun da burada başlıyor.
Türkiye'de kaliteli yerli oyuncu sayısı sınırlı olduğu için bu oyuncuların piyasa değeri yükseliyor. Üstelik bu durum yalnızca bonservis rakamlarını değil, maaş dengelerini de etkiliyor; yerli oyunculara ödenen yüksek ücretler kulüplerin mali yükünü artırıyor.
***
Pekii, bu fedakârlığın karşılığında ne kazanıyoruz?
Genç oyunculara gerçek bir gelişim alanı mı açıyoruz, yoksa sadece aynı yerli oyuncu havuzunu kulüpler arasında mı dolaştırıyoruz?
Yabancı sınırını savunanlar genç oyuncuların daha fazla süre bulacağını söylüyor.
Teoride doğru.
Pratikte ise her zaman öyle olmuyor.
Çünkü kulüpler çoğu zaman altyapıdan çıkan genç oyunculara yönelmek yerine, hazır durumdaki yerli futbolcuları transfer etmeyi tercih ediyor.
Yani yabancı sayısı azalırken genç oyuncu sayısı artmıyor.
Sadece yerli transfer piyasası hareketleniyor.
***
Belki de Türk futbolunun temel sorunu tam olarak burada yatıyor:
Biz yeni oyuncular üretmek yerine mevcut oyuncuları paylaşmaya çalışıyoruz.
***
İkinci bölümde bu tartışmanın Avrupa tarafına bakacağız.