Kızıldeniz ve Hazar Denizi’ni de eklediğimizde 5 tarafı denizlerle çevrili bir ülkeyiz. İçeride göllerimiz, 4 mevsimi yaşayan bir memleketimiz var. Her ne kadar toprakların % 60’ı hazine arazisi, kamu mülkiyetinde ise de ormanlar, dağlar, tepeler, ovalar, vadiler tek başına büyük bir zenginlik. Bunu sadece yeraltı kaynaklarıyla, maden ve taş ocakları olarak görmeden bu alanların birer oksijen deposu, karbon yutak alanları olduğunu belirtmek gerek. Bu muhteşem bir zenginlik…
Büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayısı artıyor. Et entegre tesisler artıyor… Her yerde büyük mağazalar, ürüne ulaşmak kolay ama üretici dertli. O dert hiç bitmiyor. Masraftan, kazanamamaktan, artan maliyetlerden dertli.
Tarla bağ bahçe işi yapanlara da dokunmaya gelmiyor: Yağmur yağdı-yağmadı, sel ve don derken o kısım da “Bir dokun bin ah işit!” Türkiye'nin gıda enflasyonu, enflasyonun neredeyse dörtte biri. Enflasyon sepetindeki etkisi önemli. Ama bu enflasyon meselesi sadece fiyat artışlarıyla açıklanabilecek bir durum değil.
Piyasa tamam; ilaç, gübre, tohum tamam; işçilik maliyetleri, su, enerji derken çoklu bir piyasa aktörü var… Nakliyesi, pazarı deyince kompleks bir süreç ortaya çıkıyor.
Bu konu tek başına üretici, tek başına bakanlıkla ilgili de değil! Hazine ve Maliye Bakanlığı da, Ticaret Bakanlığı da, hatta belediyeler de işin içinde…
Şöyle bakınca dünya genelinde yıllık gıda enflasyonu ortalama % 7,6, OECD ülkelerinde ise % 4 iken Türkiye neden % 30-35’leri konuşsun? Türkiye, Dünya enflasyonunun 5 katı, OECD’nin 10 katı bir enflasyona mecbur kalmış sanki… Ukrayna’da, İran’da, Rusya’da savaş var; Ama bizdeki enflasyon neden böyle? Sormak lazım…
Başta söyledik: üretim var, imkan var, kapasite var, işgücü de var… Daha ne olsun? Düzenli piyasa, umutlu bir üretici… Türkiye her şeye rağmen en büyük tarım üreticilerinden, 74 milyar dolar olmuş üretim. Avrupa'nın birinci, dünyanın ilk 8-10 ülkesinden birisi…
Çarşı pazara tarla ürünleri gelince gözümüz enflasyonda oluyor, seviniyoruz. Vatandaş ucuz gıdaya ulaşınca mutlu oluyor. Ama Eylül gelir, okul dönemi enflasyon yine baş verir. Küçük bir gerilimde petrol fırlar, üretim yine pahalı hale gelir… Türkiye düzen kurabilecek bir ülke. Halk fedakar, çiftçi gayretli… Buradan ötesi karar vericilerin işi. Tohumdan fidana, marketten pazara, depolamaya kadar gözden geçirilecek bir konu. Ama artık çözüm zamanı.