Kurban Bayramı’nı yaşıyoruz, bugün bayramın ikinci günü. Çoğunluğunu emekli ve asgari ücretlilerin oluşturduğu Türk halkının bir kısmı, bu bayramda yine son derece mutsuz. Çünkü emekli ve ücretli kesim, kendilerine göre yaşam mücadelesi veriyor, evine ekmek götürmek, aldığı maaş ile geçim derdinde.
Eskiden Kurban Bayramı Türkiye’de sadece dini bayram anlamında değil, aynı zamanda mahalle dayanışmasının ve aile bağlarının en güçlü yaşandığı dönemlerden birisiydi.
Özellikle kırsal kesimde, köylerde ve küçük kentlerde bayram hazırlıkları günler öncesinden başlardı. Çarşılarda esnaf “Bayram öncesinde bayram” ederdi. Halkın alım gücü yeterliydi, çoğu insan kendi parasal gücüne göre alış veriş yapardı. Dini bayramlarda neredeyse tüm çocukların giysileri yenilenir, bayrama yeni giysileri ile girerler, büyüklerinin ellerini öperek aldıkları bayram harçlıkları ile mutlu olurlardı.
Bayramlarda kurulan panayırlar vardı, burada atlıkarıncalar, döner dolaplar, salıncaklar ve küçük sirkler kurulur, çocuklar topladıkları bayram paralarını buralara giderek harcarlardı. Ama şimdi geçmişte söz konusu olan bu alışkanlıklarımızdan hiçbir eser yok, hepsinin yerinde yeller esiyor.
Kurban Bayramı dedik. Bu bayram İslam alemi ve Müslümanlar için çok önemli bir gün, parasal gücü olan hali vakti yerinde vatandaşlar küçük ya da büyük baş kurbanlarını alarak keserler, kestikleri kurbanın etinin bir kısmını kendilerine ayırarak diğer bölümünü kurban kesemeyen konu komşuya dağıtırlardı. Şimdi ise bu kurban dağıtımı neredeyse yok denecek kadar az. Birçok vatandaş kurban kestiğinde ihtiyaç sahibi kişilere dağıtmayarak, kurbanlarını kendilerine ayırıyor. İşin yardımlaşma boyutu zaman içinde azaldı. Ama Müslümanlıkta yardımlaşma ve hayır daha önemli…
Eski bayramlar farklı idi, o dönemlerde bayramlara haftalar önce hazırlanırdı insanlar. Evlerini temizler, alışverişlerini bayram öncesi yaparlardı. Bayram sabahı kurbanlar kesilir, çocuklar yeni giysilerini giyerek büyüklerini ziyaret ederler. Büyükler ise kurbanlarını keserek eşe dosta ve kurban kesemeyen komşularına kurban eti dağıtırlardı.
Sizlere bugünkü yazımda geçmiş bayramları anlatmaya çalıştım. Son tahlilde, “Geçmiş bayramlar böyleydi” diyorum.
Hepinizin bayramı kutlu olsun…